۲-۱-۱۴-۸- محیط و رسمیت
چونمحیطهایباثباتنیازبهواکنشسریعراحداقلساختهوصرفهجوییهایاقتصادینیزحکممیکندکهسازمانها،فعالیتهایشانرااستانداردسازند،لذامحیطهایباثباتبایستیمنجربهرسمیتسطحبالاییشوند. امادرخصوصفرضیهمخالفیعنیاینکهمحیطپویابایستیرسمیتکمراموجبشود،بایستیبااحتیاطبرخوردکرد. بدونشک،ترجیحاتمدیریت،گرایشبهاینداشتهکه . عملیاتیسازمانیخودراازوضعیتعدماطمینانخارجکند. اگرچنینچیزیمحققشود،محیطپویاباعثمیشودفعالیتهاییکهدرمرزسازمانصورتمیگیردازرسمیتکمیبرخوردارگردددرحالیکهبطورنسبیرسمیتزیادیدرسایرفعالیتهاوکارکردهایدرونیسازمانحفظخواهدشد.
۲-۱-۱۴-۹- محیط و تمرکز
هرچهمحیطازپیچیدگیبیشتریبرخوردارباشد،ساختارهابیشترحالتعدمتمرکزبهخودمیگیرند.بدونتوجهبهبعدایستاوپویایمحیطی،اگرعواملوعناصرمتعددنامشابهدرمحیطوجودداشتهباشند،سازمانمیتواندازطریقعدمتمرکزبهنحویمناسبتروبهترباعدماطمینانمحیطیبرخوردنماید. همچنینناهمگونیهایمختلفدرمحیط،ازطریقعدمتمرکز،پاسخدادهمیشود.(رابینز ، استیفن ، ترجمه الوانی و دانایی فرد، ۱۳۸۷ : ۱۹۹-۲۰۰)
۲-۱-۱۴-۱۰قدرت – کنترلوپیچیدگی
تفکیکزیاد(افقی،عمودی،یاازلحاظجغرافیایی)منجربهمشکلاتیدرامرهماهنگیوکنترلمیشود،لذاازمدیریتمیتوانانتظارداشتکهکمترینمیزانپیچیدگی(برایحداکثرنمودنکنترل)متناسببامعیارهایرضایتبخشبرایاثربخشیرابرگزیند.
سیستمهایاطلاعاتیپیچیدهکهازفناوریکامپیوتربهرهمیگیرند،مدیریتراقادرمیسازددامنهوسیعیازفعالیتهادرسطوحمتعددسلسلهمراتبسازمانیوهمچنینفعالیتهاییکههزارانمایلدورازمرکزسازمانانجاممیگیرد،نظارتوکنترلدقیقنماید.
۲-۱-۱۴-۱۱ قدرت – کنترلورسمیت
صاحبانقدرتبرقوانینومقرراتیکهبرکاروفعالیتکارکنانحاکمیتدارد،نفوذخواهندداشت. آنچهمدنظرقدرتمداراناست،کنترلمطلوبمیباشد،لذابرایتحققاینامر،سازمانهابایدازمیزانرسمیتزیادیبرخوردارباشند.
نظربهاینکهصاحبانقدرتانتخابکنندگانفناوریومحیطهستند،لاجرمفناوریومحیطهاییرابرمیگزینندکهحفظکنترلآنهاراتسهیلوباسطوحبالایرسمیتسازگارباشد.
۲-۱-۱۴-۱۲ قدرت–کنترلوتمرکز:
موقیکهصاحبانقدرتخواهانآنهستندکهخودراسابهاتخاذتصمیمبپردازند،تمرکزضرورتپیدامیکند. مدافعیندیدگاهقدرت–کنترلمدعیاندکهعدمتمرکزبایدبندرتدرسازمانجابازکندواگربهافراداستقلالدادهشود،ایناستقلالهمراهباارزیابیسریعودقیقباشد. وجودفناوریاطلاعاتاینامکانرابوجودمیآوردکهنمودبیرونیازعدمتمرکزوجودداشتهباشد. درحالیکهکنترلمتمرکزموثریراحفظمیکنند.(رابینز ، استیفن ، ترجمه الوانی و دانایی فرد، ۱۳۸۷ : ۲۲۸-۲۳۱)
۲-۱-۱۵ انواعساختارسازمانیازنظرمینتزبرگ :
مینتزبرگدرکتابخودتحتعنوان ” سازماندهی : پنجالگویکارساز ” پنجساختارسازمانیرامعرفیمیکندکهدرادامهبهشرحویژگیهایآنهامیپردازیم :
۱-ساختارساده :ویژگیبرجستهساختارسادهاینستکهتکاملیافتهنیست . اینساختاربهگونهایمعمولازداشتنستادتخصصیبیبهرهاستویاستادتخصصیبسیارکوچکیدارد . تقسیمکارآنروشننیستوسلسلهمراتبآنکوتاهاست،ساختاردارایحداقلرسمیتبودهوازتفکیکعمودیبسیارزیاددراختیاراتبرخوردارمیباشد .هماهنگیدرساختارسادهبیشترازراهسرپرستیمستقیمتامینمیشود،بویژهقدرتتصمیمهایبرجستهدرنزدرئیسکل متمرکزمیباشد . درواقعاینساختارازیکرئیسویکهستهعملیاتیبرپاشدهاست.(مینتزبرگ ، ۱۳۷۱ ، ترجمه فقیهی و وزیری :۲۴۳)
بوروکراسیماشینی :نظربهاینکهدیوانسالاریماشینیبرایهماهنگیخودبیشتربهاستانداردکردنفرایندهایعملیاتپشتگرماست،ستادتخصصیکهجایگاهتحلیلگراناستانداردگراستبهعنوانبخشبرجستهساختارآشکارمیگردد . درواقعدرایننوعساختارقائدهومقرراتسرتاسرسازمانرافراگرفتهوارتباطاترسمیدرهمهردههابرتریمییابدوتصمیمگیریازسلسلهمراتبرسمیپیرویمیکند . ایننوعساختارهارابیشازهرجادرمحیطهایسادهوایستایادمیشوند،یعنیدرسازمانهایگستردهایکهحجمکارعملیاتیآنهانیازمندتکرارواستانداردباشد . شایدبتوانموسسههیاتولیدانبوهراازنامدارتریننوعبروکراسیماشینیشناخت.(مینتزبرگ ، ۱۳۷۱ ، ترجمه فقیهی و وزیری : ۲۵۴)
بوروکراسیحرفهای:بوروکراسیحرفهایبهاستانداردکردنمهارتهاوقاعدههیطراحیوابستهبدانمانندآموزشوارشادرویمیآورند . اینبوروکراسیمتخصصانیعنیحرفهایهایکاملاآموزشدیدهوارشادشدهرابرایهستهعملیاتیخوداستخداممیکندواختیارنظارتبرکاررانیطیهخودآنانوامیگذارد . درواقعمیتوانگفتکهدرراستایافقیکاملاتخصصیولیدرراستایعمودیکاملاگسترشیافتهاست . استانداردهایبوروکراسیحرفهایاغلبازبیرونساختارآنسرچشمهمیگیرد . ایناستانداردهادرانجمنهاوکانونهایمستقلیکهحرفهایهایسازمانهایگوناگوندرآنعضویتدارند،شکلمیگیرد . دانشگاههاوبیمارستانهارامیتواندرایننوعساختارتقسیمبندی کرد.(مینتزبرگ ، ۱۳۷۱ ، ترجمه فقیهی و وزیری : ۲۹۳)
بوروکراسیبخشی :ساختاربخشیواحدهایراسخطمسانیرابربنیانبازارگروهیبندیمیکنند . انتقالوظیفههایعملیاتیبهمیانعملیات،وابستگیمیانبخشهارابهکنتریناندازهمیرساند . بهگونهایکههریکازبخشهامیتواندتااندازهاینیمهمستقلکارکندونیازیبههماهنگیبادیگرواحدهانداشتهباشد .قلمرونظارتدرایننوعساختاردرراسهرمراهبردیساختاربخشیگستردهاست . ادارهمرکزیکهبهبخشهاامکانمیدهدتادرتصمیمگیریهایخوداستقلالنسبتاکاملیداشتهباشندوآنگاهبرپیامدهایاینتصمیماتنظارتمیکنند . ازاینرودرساختاربخشیاستاندارکردنبازده،مکانیزمبرجستههماهنگیآنونظارتعملکردقاعدهبرجستهطراحیآنست.(مینتزبرگ ، ۱۳۷۱ ، ترجمه فقیهی و وزیری : ۳۳۴)
ادهوکراسی(ساختارهایموقت):ایننوعساختارسراسرزندهواستانداردهایرفتاریآناندگاستوکمترازاصولکلاسیکمدیریتبویژهوحدتفرماندهیپیرویمیکند . ایننوعساختارساختاریبسیارانعطافپذیربودهوشکلخاصوثابتیبهخودنمیگیرد . درایننوعساختاربعدازردهمدیریتواحدهایمختلفیدرسازمانشکلگرفتهوبصورتگروهیفعالیتمیکنند.(الوانی ، سیدمهدی،۱۳۸۶ :۱۱۴)
جدول ۲-۱ پنج ساختار سازمانی مینتزبرگ

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.

ساختار ساده بروکراسی ماشینی بروکراسی حرفه ای ساختار بخشی ادهوکراسی
مکانیسم اصلی هماهنگی سرپرستی مستقیم استاندارد کردن فرآیندهای کار استاندارد کردن مهارتها استاندارد کردن بازه