مقاله درباره زیست محیطی، مدیریت هزینه، ایالات متحده

…………………………………………………………………
3-1-5- مشخصات خاکشناسی ………………………………………………………………………………
3-1-6- راه‌های دسترسی ………………………………………………………………………………………
3-2- روش پژوهش ………………………………………………………………………………………………………………
3-2-1- جمع آوری اطلاعات و برداشت مقدماتی ……………………………………………………..
3-2-2- برآورد رسوب جاده با SEDMODL ………………………………………………………..
3-2-3- برآورد رسوب جاده با WARSEM …………………………………………………………..
3-2-4- اندازه‌گیری میدانی رسوب ……………………………………………………………………………..
3-2-5- محاسبات آماری …………………………………………………………………………………………….

فصل چهارم: نتایج
4-1-موقعیت جاده وسگمنت‌ها ………………………………………………………………………………………..
4-2- مقایسه و ارزیابی دو مدل WARSEM و SEDMODL ……………………………………
4-2-1- محاسبه فرسایش …………………………………………………………………………………………………..

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری
5-1- بحث…………………………………………………………………………………………………………………………..
5-2- نتیجه‌گیری …………………………………………………………………………………………………………….
5-3- پیشنهادات ……………………………………………………………………………………………………………..

مقدمه
در سطح جهانی پس از دهه‌های 60 و 70 میلادی علاوه بر ارزیابی‌ها و مطالعات فنی و اقتصادی برای پروژه‌های عمرانی از جمله راه‌سازی، ارزیابی زیست محیطی آغاز گردید. اما در کشور ما جز در سال‌های اخیر توجه چندانی به شناخت و ارزیابی‌ پیامد‌های اجتماعی – اقتصادی و زیست محیطی نشده است. با توجه به اینکه انجام ارزیابی زیست محیطی پروژه‌های راه‌سازی باعث شناخت و پیش‌بینی هرچه دقیق‌تر پیامد‌ها و اثرات اجرای این پروژها بر جوانب مختلف اجتماعی- اقتصادی وبه خصوص محیط‌های طبیعی، گیاهی، جانوری، آب، خاک و هوا گزینه‌‌های مناسب‌تر برای کاهش این اثرات نامطلوب را ارائه می‌نماید و برنامه‌های مدیریت و پایش زیست‌محیطی را مد نظر قرار می‌دهد (بی نام،1386).
جنگل‌هاي پهن برگ مناطق معتدله داراي اهميت فراوانی از جهت بهبود كيفيت آب و توليد چوب هستند. براي دسترسي و مديريت هر چه بهتر اين جنگل‌ها وجود جاده‌هاي جنگلي ضروري بوده ولي از طرفي جاده‌هاي جنگلي با عملكرد اكولوژيكي و هيدرولوژيكي اين جنگل‌ها در تضاد می‌باشد. جاده‌هاي جنگلي باعث به هم خوردن مسير و سرعت آب‌هاي سطحي و زير سطحي شده و سبب تغيير الگوي توزيع آب می شوند. افزايش سرعت رواناب در سطح جاده‌ها و كاهش پوشش گياهي باعث توليد رسوب و انتقال آن به آبراهه‌هاي پايين دست شده و در نتيجه باعث آلودگي منابع و زيستگاه‌هاي آبي مي‌شود (راهبری سی سخت و عبدی، 1389). هدر رفت خاک پدیده‌ای است که در صورت بروز در هر منطقه‌، حاصلخیزی خاک، دوام و پایداری ابنیه فنی و سازه‌های مختلف، پایداری دیواره‌های خاکی، کیفیت منابع آب سطحی، توازن بوم شناختی و منظره طبیعت را به مخاطره می‌اندازد (پارساخو 1391).
طراحی سطح جاده های جنگلی از اهمیت ویژهای برخوردار است به طوری که درجاده های تثبیت نشده سطح جاده پتانسیل تولید رسوب بالایی دارد، عبور و مرور وسایل نقلیه باعث خرد شدن مواد سطحی جاده می‌شود و آن‌ها را به ذرات ریز قابل حمل تبدیل می‌نماید. همچنین رد چرخ‌های وسایل نقلیه افزایش میزان فرسایش و حمل رسوبات را به دنبال دارد تمرکز آب در این مکان‌ها باعث افزایش انرژی رواناب و قدرت جریان رواناب شده و قدرت حمل ذرات درشت را افزایش می‌دهد، تناوب عملیات حفاظتی و نگهداری جاده نیز می‌تواند در افزایش و یا کاهش میزان تولید رسوب از سطح جاده‌ها موثر باشد عملیات مسطح سازی جاده می‌تواند مکان‌های تجمع هرز آب (شیارها و رد چرخ‌ها) را از بین ببرد و فرسایش را کاهش دهد. اما از طرف دیگر باعث خرد شدن مواد سخت سطح جاده شده و آن‌ها را به ذرات ریز قابل حمل تبدیل می‌کند(بهزادفر،1383). سطح جاده می‌تواند به شکلی طراحی شود که شیب داخلی یا شیب خارجی داشته باشد و یا به شکل گرده ماهی باشد جاده‌هایی که دارای شیب داخلی هستند رواناب را به سمت جوی کناری هدایت می‌کنند در حالی شیب بیرونی رواناب را به سمت دیواره خاکریزی هدایت می‌کند و شکل گرده ماهی تلفیقی از دو عمل بالا را انجام می‌دهد تا رواناب کمتری در سطح جاده جریان داشته باشد (ارهان کاسکن، 2012).
جاده‌های جنگلی تاثیر زیادی روی آب و منابع آبی وتولید رسوب دارند به همین جهت می‌توان با شناسایی بخش‌هایی از جاده که توان تولید رسوب بالایی را دارند این اثرات را به مقدار زیادی کاهش داد. تا کنون مدیران جنگل نتوانستند رسوب جاده جنگلی را اندازه‌گیری کنند ولی امروزه به کمک متغیرهایی نظیر خصوصیات مواد سطحی جاده، شدت ترافیک، شیب، روش ساخت جاده و بارندگی می‌توان تولید رسوب را مدل سازی واز آن در جهت احیا و نگهداری جاده‌های جنگلی استفاده نمود (بهزادفر،1383).

1-1-1- مساله
فرسایش آبی یک فرآیندی طبیعی است که طی آن ذرات خاک در اثر برخورد قطرات باران از بستر اصلی خود جدا شده و به کمک رواناب به مکانی دیگر حمل می‌شوند(هدر رفت خاک).کاهش توان تولید مزارع، جنگل‌ها و مراتع فقط بخشی از مسئله تاسف بار فرسایش را بازگو می کند. ذرات خاک شسته شده و یا باد رفته از مناطق فرسایشی بعداً در جای دیگر مانند اراضی پست مجاور رودخانه‌ها و نهر‌ها و یا در مخازن ته نشین می‌شوند. مواد خاکی جابجا شده سبب آلودگی آب و هوا شده و هزینه سنگین اقتصادی و اجتماعی را در جامعه به دنبال خواهد داشت. خوشبختانه دهه‌های اخیر پیشرفت‌های زیادی در فهم سازوکار فرسایش و ابداع روش‌هایی که می توانند به طور موثر و توجیه پذیر از جنبه اقتصادی هدر رفت خاک را در اکثر موارد مهار کنند، صورت گرفته است.در گذشته طراحی شبکه جاده بستگی زیادی به مسائل اجتماعی و اقتصادی داشته است، در سالهای اخیر نحوه نگهداری ساختمان جاده‌های جنگلی، وضعیت رسوبدهی جاده‌ها، حجم ترافیک، آلودگی صوتی و تنوع زیستی گیاهان و جانوران حاشیه جاده مورد بحث و بررسی محققین قرار گرفته است(آکای و همکاران، 2007)1 وجود جاده‌ها و اهمیت آن‌ها در جنگل ضروری و غیر قابل اجتناب است استقرار جاده در جنگل خسارت‌هایی را به اکوسیستم جنگل وارد می‌کند که غیر قابل محاسبه است رسوب تولیدی ناشی از احداث جاده موجب از دست رفتن خاک و مانع از استقرار گونه‌های گیاهی جنگلی می شود(خلیل پور و حسینی ، 2008)2.
مدیریت اقتصادی جاده‌های جنگلی نه تنها شامل مدیریت هزینه‌های کل جاده بلکه شامل مدیریت هزینه‌های خسارت زیست محیطی ایجاد شده طی مراحل ساخت جاده و استفاده از آن نیز میشود. همچنین کارایی وسایل سنگین جاده‌‌سازی بایستی مورد مطالعه قرار گیرد تا از بهترین آن‌ها برای ساخت جاده استفاده گردد(پارساخو و همکاران، 2009). در يک جاده با ميزان فاکتور ترافيک بالا معمولاً کيفيت مواد روسازي به کار رفته خوب است و در نتیجه توليد رسوب کاهش مييابد(آکای و همکاران، 2007). مدلهاي مختلفي براي پيشبيني ميزان رسوب دهي وجود دارد که ميتوانند به کارشناسان جهت پيش‌بيني ميزان توليد رسوب در جاده‌هاي جنگلي کمک کنند. هم چنین به منظور تجزيه و تحليل طرح سيستم زهكشي عرضي و كاستن از حجم تحویل رسوب حاصل از جاده‌هاي جنگلي به رودخانه، نرم افزارها و مدل‌هاي مختلفي طراحي شده است(آکای وسیسان، 2005)3. مدلهاي مختلفي مانند4WEPP،SEDMODL ، STJ-EROS،WARSEM، 5FROSAM، CULSEDو … براي پيشبيني ميزان رسوبدهي وجود دارد که ميتوانند به کارشناسان جهت پيشبيني ميزان توليد رسوب در جادههاي جنگلي کمک کنند. در اين مطالعه ازمدلهای پیش بینی تولید رسوب WARSEM6 و SEDMODL براي تخمين ميزان متوسط ساليانه توليد رسوب در جادههاي جنگلي استفاده شد. مدلهای مذکور، یک برنامة مدلسازی مبتنی بر 7GIS هستند که توسط شرکتهای خصوصی در ایالات متحده آمریکا و با همکاری انجمن ملی بهسازی هوا و رودخانه توسعه پیدا کردند(داف وهمکاران2010 ). این مدلها قسمتهایی از یک جاده با پتانسیل رسوبدهی بالا در یک حوزة آبخیز را معین و مشخص میکنند. وضعیت دوری و نزدیکی جادهها به شبکة رودخانه، توسط دادههای مکانی سنجیده میشود. به منظور افزایش اعتبار مدل، اغلب مجموعهای از مشخصات مهم جاده مانند نوع کاربری، وضعیت روسازی، پهنای جاده، زمان ساخت، ارتفاع شیروانی خاکبرداری و شیب جاده به مدل اضافه میشود. مدل فرسایش سطح جاده واشنگتن توسط گروه منابع طبیعی واشنگتن طراحی شده است(داف وهمکاران2010 ). این برنامه قادر است فرآیند رسوبگذاری و زهکشی را از یک حوزة آبخیز پهناور گرفته تا یک قسمت کوچک از جاده مدلسازی کند. به کمک این مدل میتوان یک برنامه دراز مدت برای مدیریت پایدار جاده تدوین نمود. در تحقیق حاضر، هر دو مدل یاد شده جهت برآورد نرخ رسوب تولیدی توسط سطح جاده جنگلی مورد استفاده قرار گرفته و نتایج حاصل از آنها با یکدیگر مقایسه گردید. دانستن اين مطلب مي تواند درتعمیر و نگهداری جاده های جنگلي به نحوي كه ميزان رسوب توليدي به حداقل برسد، به مديران و طراحان اين جاده‌ها كمك كند.
1-1-2-فرضیات
– کارآمدی SEDMODL بیشتر از مدل WARSEM در برآورد مقدار رسوب است .
– میزان رسوب برآورد شده برای سطح جاده توسط دو مدلWARSEM و SEDMODEL بیشتر از مقدار واقعی است.
1-1-3-اهداف
– به کارگیری مدلهای SEDMODL و WARSEM و ارزیابی قابلیت آنها در برآورد رسوب جاده جنگلی.
– مقایسه دو مدل SEDMODEL و WARSEMو بررسی میزان تفاوت آنها در برآورد رسوب جاده جنگلی.
1-2- تعاریف و مفاهیم
1-2-1- جاده جنگلی
به هر خط ارتباطی که حداقل استاندارد های لازم برای عبور کامیون‌ها را داشته باشد،جاده یا راه گفته می شود، برای دسترسی به تمام نقاط یک جنگل، مجموعه ای از راه‌ها ساخته می‌شود که به آن شبکه جاده جنگلی8می‌گویند(لطفعلیان و پارساخو،1391). ساختمان یک یک جاده جنگلی از اجزاء زیر ساخته شده است:
عرض عبور9: سطح تراز در آمده یا بستر ماشین رو را عرض عبور گویند.
شانه راه10: شانه های خاکی که در طرفین عرض روسازی شده قرار دارند، به حفظ مواد متشکله سطح راه، توقف اتومبیل وتامین عرض اضافی برای موارد اضطراری کمک می‌کنند.
کانال کناری11: جوی کناری جهت هدایت رواناب درسمت دیواره خاک برداری ساخته میشود.(پارساخو، 1391). (شکل1-1)

شکل1-1- اجزاء پروفیل عرضی جاده (پارساخو، 1391 )

1-2-2-واحدهای همگن جاده12
یک واحد همگنطولی از جاده است که از نظر ترافیک، روسازی، شیب، پهنا، ارتفاع شیروانی خاکبرداری و پوشش گیاهی تغییرات کمی در آن به چشم می‌خورد. تمام جریانات سطحی یک قطعه ممکن است در

دیدگاهتان را بنویسید