دانلود پایان نامه درباره طيور، انرژي، پروتئين، تغذيه

جدول 1-2 :توليدات بخش دامداري و مرغداري(1000 تن) (کمال زاده و همکاران ،2009).

2002
2004
2006
2008
رشد سالانه (درصد)
گوشت طيور
5/941
1237
1329
1565
11
تخم‌مرغ
547
645
699
727
5/5
شير
5877
6720
7749
8772
2/8
گوشت قرمز
6/741
9/774
1/838
870
9/2
در همه رشته‌ها به ويژه متخصصين بخش کشاورزي که به عنوان زيربناي اقتصاد مطرح است مي‌بايست سعي کنند که با استفاده از امکانات موجود در مملکت، حداکثر تلاش را در جهت افزايش توليد بنمايند. لازم به ذکر است که صنعت پرورش طيور در کشور ما نسبتاً نوپا است و طي 5 يا 6 دهه اخير پا به عرصه وجود نهاده و تکامل پيدا کرده است. قبل از آن فراورده‌هايي نظير گوشت و تخم‌مرغ در روستاها توليد و وارد بازار مصرف مي‌گشت. بعد از پيروزي شکوهمند انقلاب اسلامي، همگام با رشد فرهنگ دامپروري در کشور، صنعت طيور نيز چه به لحاظ کيفيتي و چه به لحاظ کمي، پيشرفت‌هاي چشمگيري داشته است. در واحدهاي پرورش طيور، بخش اعظم هزينه‌ها مربوط به هزينه‌هاي خوراک است که حدود 75 درصد هزينه‌ها را به خود اختصاص مي‌دهند. در چند دهه اخير، پيشرفت‌هاي بخش انتخاب ژنتيکي منجر به توليد آميخته‌هايي از جوجه‌هاي گوشتي گرديده است که در مدت زمان کوتاهي رشد مي‌کنند. اگرچه اين انتخاب ژنتيکي از برخي جهات مانند کوتاه کردن زمان رشد و سرعت بخشيدن به آن داراي اثرات مفيدي بوده است اما موجب تجمع چربي‌ها، بد فرمي پاها، بيماري‌هاي متابوليکي مانند آسيت و سندروم مرگ ناگهاني گرديده است. بنابراين امروزه توجهات مجدداً به بهبود شيوه‌هاي تغذيه‌اي در پرورش جوجه‌هاي گوشتي جلب گرديده است. مکمل دوقلو از جمله مواد مهم مورداستفاده جهت بهبود تغذيه جوجه‌هاي گوشتي مي‌باشند. مکمل دوقلو مجموعه‌اي متراکم از مواد اصلي موردنياز جهت توليد دان هستند. بخش زيادي از مواد مورداستفاده در تغذيه جوجه‌هاي گوشتي از قبيل مکمل هاي دوقلو با صرف هزينه‌هاي زياد و با مشکلات عديده ارزي وارد مملکت مي‌گردند. يافتن راهي که بتواند از طريق کاهش هزينه‌هاي توليد،حتي اندکي از هزينه‌هاي توليد بکاهد، بي‌ترديد تأثير بسيار چشمگيري بر روي سوددهي اين توليد و بهبود وضعيت اقتصادي کشور خواهد گذاشت. چنانچه بتوانيم مواد خوراکي موردنياز در اين صنعت را در کشور تأمين کنيم، مشکل بزرگي از مملکت حل مي‌گردد. در داخل کشور مکمل هاي مختلفي براي تغذيه طيور توليد مي‌گردد که داراي کارايي قابل‌رقابت با مکملهاي وارداتي مي باشند مي‌توان آنها را جايگزين انواع وارداتي نمود. استفاده از مکمل هاي ساخت داخل کشور، علاوه بر صرفه‌جويي در هزينه‌هاي مرغدار، در سطح کلان نيز از طريق کاهش خروج ارز از کشور و از بين‌رفت بازار سياه براي خريد مکمل هاي وارداتي، داراي منافع زيادي خواهد بود. يکي از راهکارهاي مؤثر در رفع موانع موجود توجه به اهميت تحقيقات و از آن مهم‌تر ترويج و توسعه فرهنگ استفاده از نتايج تحقيقات و يا به عبارت ديگر فرهنگ تحقيق براي ترويج است. در اين رابطه به نظر مي‌رسد که نتايج تحقيقاتي که موضوع آنها برخواسته از نياز يک صنف باشد (تحقيقات کاربردي) با سهولت بيشتري موردتوجه و استفاده دست‌اندرکاران آن صنف قرار مي‌گيرد. در واقع موضوع تحقيق حاضر به همين جهت و با توجه به اهميت حمايت از توليدات داخلي با اهداف زير صورت گرفت:
مقايسه چهار نوع پريمکس ويتامينه و معدني بر عملکرد جوجه هاي نر گوشتي.
تعيين مناسب ترين پريمکس ويتامينه و معدني در تغذيه جوجه هاي نر گوشتي.
ارزيابي هر يک از پريمکس هاي ويتامينه و معدني در جيره جوجه هاي نر گوشتي.

فصل دوم
(کليات و بررسي منابع)

2-1- عملکرد طيور
عملکرد طيور به فاکتورهاي مختلفي بستگي دارد که ميتوان به لاين، جنس، سن طيور و شرايط محيطي نظير درجهحرارت، تهويه و تغذيه اشاره نمود. در اين رابطه نقش تغذيه بسيار مهم است زيرا تغذيه مناسب ميتواند اثرات منفي شرايط محيطي و غيره را تعديل کند.
2-2- مواد اوليه جهت تأمين انرژي
مواد مختلفي جهت تأمين انرژي و پروتئين در جيره غذايي طيور مورداستفاده قرار مي‌گيرند که مي‌توان به گندم، جو، سورگوم و ذرت به عنوان منابع تأمين‌کننده انرژي اشاره نمود. اين مواد بيشتر شامل دانه‌هايي هستند که مقدار کربوهيدرات آنها زياد است و در اين ميان ، ذرت بيشترين مورد استفاده را در تغذيه جوجه‌هاي گوشتي دارا مي‌باشد.
2-2-1- ذرت
ذرت عمده ترين غله مورداستفاده در جيره هاي غذايي طيور مي باشد و معمولا به خاطر مقدار زياد آن در جيره مهمترين منبع انرژي نيز به شمار مي آيد. اين عمدتاً به دليل آن است که منبع انرژي آن به صورت نشاسته است که داراي قابليت هضم بالايي در طيور مي‌باشد علاوه براين به راحتي قابل پلت شدن بوده و در نتيجه منبعي با دانسيته بالا از انرژي به سهولت قابل استفاده به شمار مي‌رود و از وجود فاکتورهاي ضد تغذيه‌اي عاري مي‌باشد(يعقوب فر و نوري،1390). ذرت داراي کربوهيدرات بالايي است که قسمت عمده آن نشاسته قابل‌هضم است و الياف کمي دارد. همچنين مقدار روغن آن و در نتيجه انرژي قابل‌متابوليسم آن بالا است. تمامي دانه‌هاي غلات به جز گندم، انرژي کمتري در مقايسه با ذرت دارند. روغن ذرت داراي اسيدهاي چرب غيراشباعي بوده و منبع خوبي از اسيد لينولئيک است. (رابرت بلر1، 1391). ذرت حدود 4 درصد روغن دارد که 50 درصد آن اسيد لينوئيک است. واريته‌هاي جديد ذر
ت حاوي 6 الي 8 درصد روغن و 2 الي 3 درصد پروتئين اضافي هستند (اقبالي، 1391).انرژي ذرت از سالي به سال ديگر متغير ميباشد. مقدار انرژي موجود در ذرت با برداشت ديرهنگام آن بسيار کاهش مييابد زيرا محتواي نشاسته آن نسبتاً بيشتر و غلظت چربي موجود در آن کمتر ميشود. اگر ذرت خيلي زود برداشت شود (40% رطوبت) مقدار انرژي جيرهاي آن نسبتاً پايينتر است. تفاوت، 50 کيلوکالري / کيلوگرم بر اساس ماده خشک است. شرايط موجود در زمان خشککردن دانه به نظر ميرسد اثري روي مقدار انرژي جيرهاي نداشته باشد. شرايط برداشت ممکن است اثر کمي بر روي انرژي ذرت داشته باشد. به طور کلي نشاسته ذرت در مقايسه با غلات ديگر داراي بالاترين قابليت هضم (98%) در پرندگان است. ذرت از نظر پروتئين کمبود دارد. ميزان نوسان پروتئين پايين است ( خطاي استاندارد 7 گرم در کيلوگرم پروتئين خام). بعلاوه پروفيل اسيدآمينهاي ذرت با کمبودهايي که از نظر ليزين همراه با تريپتوفان و مازاد لوسين دارد بسيار نامتوازن ميباشد. پروفيل اسيدآمينهاي بستگي به مقدار پروتئين غلات دارد، هنگاميکه پروتئين ذرت بالاتر باشد مقادير نسبي ليزين، اسيدهاي آمينه گوگرددار و آرژنين کمتر شده و اسيد گلوتاميک و لوسين افزايش مييابد. اين امر در حقيقت مربوط به سطوح بيشتر گلوتلينها ( گلوتن) است که مخصوصاً جزء پروتئينهاي ذخيرهاي نامتوازن است. کلسيم ذرت خيلي کم (حدود03/0 درصد) ولي فسفر آن بالا (25/0تا 3/0 درصد) است. اگرچه به صورت فيتات بوده و براي طيور قابليت استفاده چنداني ندارد. در نتيجه مقدار زيادي فسفر به مدفوع راه يافته و به محيط انتقال مي‌يابد. مي‌توان از آنزيم فيتاز در جيره استفاده کرد و يا از ذرت‌هاي کم فيتات استفاده کرد که در مقايسه با ذرت معمولي، فيتات کمتري دارد. در شرايطي که تغذيه منحصراً با دانه غلات صورت ميگيرد کمبود کلسيم وسديم ممکن است رخ دهد. واريتههاي متنوعي از ذرت وجود دارد که عمدتاً ناشناخته باقي مانده و به ندرت در تغذيه طيور مورد استفاده قرار ميگيرند. علاوه بر اينها، واريتههاي ديگري از ذرت به دليل ساختمان ويژه نشاسته موجود در آنها که حالت واکسي دارد و از نظر آميلوپکتين غني است (100% به جاي 70% ذرت معمولي) توسعه پيدا کردهاند. تغيير مذکور در ساختمان نشاسته هيچ تأثيري بر ارزش غذايي ذرت براي طيور ندارد. بالاخره واريتههايي از ذرت وجود دارد که ميزان گزانتوفيل در آنها بسيار پايين بوده و به همين دليل معمولاً کمتر مورد بهرهبرداري قرار ميگيرند (يعقوب فر و نوري، 1390).
(جدول 2-1)، تنوع ترکيب شيميايي 59 نوع ذرت را نشان ميدهد. ذرت بر حسب مقدار ناخالصي، درصد شکستگي خوشهها کپکيبودن آن دستهبندي ميشود. نوعي از آن که در تغذيه طيور مورد استفاده قرار ميگيرد ذرت زرد است. پروتئين ذرت از لحاظ ليزين و تريپتوفان فقير است. ذرت داراي مقدار کمي اسيدنيکوتنيک است. مايلو يا ذرت خوشهاي نيز در تغذيه طيور مورداستفاده قرار ميگيرد انرژي آن کمتر از ذرت است. از نظر ترکيبات شيميايي تقريباً مشابه ذرت است. به علت وجود اسيد تانيک که ميزان بيشتر از حد آن در طيور اثر سوء ايجاد ميکند کاربرد اين دانه نسبت به ذرت محدودتر است (پوررضا، 1370). ذرت به دليل دارا بودن مقادير قابل توجهي از عناصر غذايي قابل هضم، منبع مهمي از انرژي در تغذيه طيور گوشتي محسوب ميگردد.کاربرد تغذيهاي دانههاي ذرت در جوجههاي گوشتي بالا است و آن هم بر ضريب تبديل مواد غذايي و هم وزن نهايي تأثير گذار است. در 20 تا 30 سال اخير عدهاي معتقد بودند که ذرت داراي انرژي فراواني براي طيور است و اثر منفي بر روي متابوليسم آنها ميگذارد. حال آنکه با انجام تحقيقات متعدد امروزه ثابت شده است که اگر چنانچه نسبت انرژي به پروتئين، اسيدهاي آمينه و ساير مواد مغذي ضروري متعادل باشد بالا بودن انرژي جيره مشکل چشمگيري ايجاد نميکند (پوررضا، 1370).
ذرت حاوي غلظت کمي از پروتئين خام (حدود 80 گرم در کيلوگرم) در مقايسه با گندم و جو (حدود 110 گرم در کيلوگرم) ميباشد اما ارزش انرژي آن براي طيور بالاتر است (حدوداً 14 در برابر 12.5 مگاژول در کيلوگرم). دليل عمده اين تفاوت در مقدار انرژي ميزان بالاي نشاسته (بيش از600گرم درکيلوگرم) (ووردينگوهمكاران2، 2001) غلظت نسبتاً پايين پليساکاريدهاي غيرنشاستهاي محلول (چوكت3، 1997) ميباشد. در واقع ذرت حاوي يک گرم در کيلوگرم پليساکاريدهاي غيرنشاستهاي محلول ميباشد در حاليکه ميزان آنها در گندم، جو و چاودار به ترتيب 24، 45 و 46 گرم در کيلوگرم است (چوكت، 1997). ذرت همچنين غلظت پاييني از ساير فاکتورهاي ضد تغذيهاي مانند فيتين (اكوئت و پائپ4، 1994)، ممانعتکنندههاي تريپسين و لکتين را داراست (كويسون5، 2005). اما اگرچه به نظر ميرسد که ذرت به خوبي توسط طيور هضم گردد شواهدي وجود دارد که بيان ميکنند که حضور نشاستههاي مقاوم ميتوانند ارزش انرژي ذرت را محدود سازند. اگرچه ذرت در جيره غذايي طيور عمدتاً به عنوان منبع انرژي لحاظ ميگردد اما همچنين، حدود 20% پروتئين در جيره آغازين جوجههاي گوشتي را فراهم ميسازد. اما پروتئين ذرت توازني از اسيدهاي آمينه را داراست که از لحاظ تغذيهاي ضعيف به شمار ميرود (پيتر و همكاران6، 2000). ذخاير عمده پروتئين در ذرت زئين و کافرين ميباشد (مك دونالد7 و همكاران، 1971). زئين از لحاظ مقداري مهمترين بوده و از لحاظ اسيد آمينههاي ضروري تريپتوفان و ليزين فقير ميباشد. بنابراين اگرچه ذرت منبع مهمي از انرژي براي طيور به شمار ميرود اما مقدار پروتئين ذرت هم از لحاظ کمي و هم از جنبه کيفي ضعيف ميباشد (كويسون، 2005).
ارزش انرژي ذرت و عناصر غذايي قابل دسترس موجود در آن ميتواند متنوع باشد و از لحاظ سطح انرژي ميتواند بزرگتر از 162 ± کيلوکالري باشد. دليل اين تنوع ترکيب شيميايي، مقدار نشاسته، ساختمان نشاسته، محافظت آميلاز توسط آميلوپکتين، قرار گرفتن نشاسته در بين ذرات درشت يا ماتريکس ليپيد، پروتئين، کربوهيدرات و وجود ممانعتکنندههاي آميلاز و تراکم فيتات باشد (كويسون،2005). ذرت ويتامين‌هاي کمي نيز دارد ولي مقدار بيوتين و کاروتنوئيد آن خوب است. نياسين در ذرت به صورت باندشده است و چون تريپتوفان (پيش‌ساز نياسين) آن نيز کم است لذا جيره‌هايي که بر اساس ذرت فرموله شده‌اند از نظر اين ويتامين فقير هستند و بايد حتماً از مکمل ويتاميني در جيره استفاده کرد (بل و همکاران8، 1991).
2-3- مواد اوليه جهت تأمين پروتئين
مواد مختلفي جهت تأمين پروتئين در جيره غذايي طيور مورد استفاده قرار ميگيرند که ميتوان آنها را به دو دسته کلي مواد پروتئيني گياهي و حيواني دستهبندي نمود. يکي از مواد پروتئيني گياهي مهم مورداستفاده در تغذيه جوجههاي گوشتي، کنجاله سويا ميباشد.
جدول2-1-تنوع ترکيب شيميايي 59 نمونه ذرت (كويسون، 2005).
نسبت آميلوز: آميلوپکتين
روغن (گرم در کيلوگرم)
پروتئين خام(گرم در کيلوگرم)
نشاسته(گرم در کيلوگرم)

31/0
44
3/80
674
ميانگين
05/0
5/4
9/5
23
انحراف معيار
21/0
7/34
71
628
حداقل
44/0
4/52
5/94
720
حداکثر

2-3-1- کنجاله سويا
سويا متداولترين دانه روغني به کار رفته در تغذيه طيور است. دانه سويا داراي 36 تا 37 درصد پروتئين خام است در حاليکه پروتئين خام کنجاله سويا بسته به کارايي فرايند روغن‌گيري و بقاياي پوسته سويا به 41 تا 50 درصد مي‌رسد. گروهاي ديگري از کنجالههاي سويا نيز وجود دارند که استفاده از آنها به گونههايي که قادر به تحمل يا استفاده از اجزاء فيبري هستند محدود ميگردد. اين نوع کنجالهها ارزش تغذيهاي متفاوتي در مقايسه با سوياي 50 براي طيور دارند، زيرا بخش فيبري آنها فاقد ارزش تغذيهاي است. روغن سويا داراي مقدار قابل‌توجهي از اسيدهاي چرب غير اشباع و مقداري اسيد چرب اشباع‌شده است. از آنجائيکه الياف خام دانه سويا زياد نيست لذا کنجاله‌هاي آن در مقايسه با ساير دانه‌هاي روغني انرژي بالاتري دارند. پروتئين موجود در سوياي 50 فوقالعاده قابلهضم است. کنجاله سويا منبع بسيار خوبي از اسيدهاي آمينه است. مقدار لايزين موجود در سويا، تنها از لايزين پروتئين نخود، ماهي و شير کمتر است بعلاوه پروفيل اسيدآمينهاي آن نشان ميدهد که احتياجات پرندگان در حال رشد را تأمين ميکند زيرا مقدار ليزين، تريپتوفان، ايزولوسين، والين و ترئونين آن بالا بوده و از طرف ديگر داراي نسبت مطلوب از لوسين، ايزولوسين است. با اينحال از نظر اسيدهاي آمينه گوگرددار کمبود دارد. کنجاله سويا واقعاً عاري از نشاسته بوده اما مقدار قابل ملاحظهاي هميسلولز و مواد پکتيني ( اسيد گالاکتورونيک و زنجيرههاي آرابنيو گالاکتان) دارد که در دستگاه گوارش طيور هيدروليز نميشود. مشکل اصلي در رابطه با کنجاله سويا وجود عامل آنتيتربپسين است. که اين عامل در سويا در برابر حرارت مقاوم ميباشند (يعقوب فر و نوري، 1390).
کنجاله سويا يکي از منابع درجهيک پروتئيني است که در صنعت مرغداري و دامداري مورد استفاده قرار ميگيرد.

دیدگاهتان را بنویسید