پایان نامه با کلمات کلیدی مکان کنترل

و تعداد دهانه داراي انواع مختلفي به شرح ذيل ميباشند.

2-2-1-1- انواع گلخانه از نظر نوع توليد
گلخانههاي توليدي سبزي و صيفي: شامل محصولاتي نظير خيار، گوجهفرنگي، توتفرنگي، فلفل، بادمجان، طالبي و سبزيجات برگي (ريحان، شاهي و غيره) ميباشند.
گلخانههاي توليد گل و گياهان زينتي: براي توليد انواع گلهاي شاخه بريده (رز- ژربرا- گلايول- داودي) و گلهاي آپارتماني ميباشد (Zhang et al., 1996).
2-2-1-2- انواع گلخانه از نظر نوع کشت
انواع گلخانهها از نظر نوع کشت به دو دسته گلخانههاي خاکي و هيدروپونيک تقسيم ميشوند.
2-2-1-2-1- گلخانههاي خاکي
خاک مهمترين محيط رشد طبيعي گياهان ميباشد. خاک ضمن سر پا نگه داشتن گياه، آب، مواد غذايي و هوا را براي ريشه گياه فراهم ميکند. براي موفقيتآميز بودن رشد گياه و توليد محصول محيط خاک بايد عاري از عوامل بيماريزا و غلظت بالاي نمک يا ترکيبات سمي باشد، در غير اين صورت قبل از کاشت گياه بايد خاک اصلاح شود. در کشت خاکي ريشه گياه در خاک قرار ميگيرد (خوشگفتارمنش و همکاران، 1385). سبزيجات به منظور حفظ کيفيت خود و زودرسي بايد از رشد سريعي برخوردار باشند، از طرفي اين محصولات داراي ريشههاي سطحي و ضعيف هستند لذا بايد عناصر غذايي به وفور در اختيار آنها باشد. به عبارتي خاک بستر گلخانه بايد يک خاک غني همراه با قدرت نگهداري کافي باشد (مبلي و پيراسته، 1377).

2-1- شماتيکي از توليد محصول در گلخانههاي خاکي

2-2-1-2-2- گلخانههاي هيدروپونيک1
فناوري کشت و پرورش گياهان در محيط بدون خاک به کمک محلولهاي غذايي هيدروپونيک ناميده ميشود. در اين سامانهها تمام عناصر غذايي مورد نياز براي رشد گياه به صورت محلول در اختيار گياه قرار داده ميشود. در طي دهه 1930 ميلادي، ديليواف گريک از کشت آبي در سطح وسيع و تجاري استفاده کرد و براي اولين بار واژه هيدروپونيک را که از دو کلمه يوناني Hydrous به معناي آب و Ponos به معناي کاشت است، معرفي نمود (ارزاني، 1386). بنابراين هيدروپونيک به معناي فنآوري پرورش گياهان در محلول غذايي (آب و کود) با استفاده يا بدون استفاده از يک بستر جامد مصنوعي (براي مثال ماسه، سنگريزه، ورمي کولايت، پرلايت، پشم سنگ، خزه، خاک اره، تراشه چوب) به منظور سر پا نگهداشتن گياه ميباشد (Douglas, 1978).

2-2- شماتيکي از توليد محصول در گلخانههاي هيدروپونيک

2-3- نمايي از ريشه محصول توليدي در گلخانههاي هيدروپونيک

2-4- استفاده از محلول در کشت محصول در گلخانههاي هيدروپونيک

گروهبندي سامانههاي هيدروپونيک بر حسب نوع بستر و نحوه توزيع محلول غذايي (کشت بدون خاک) (ارزاني، 1386):
2-2-1-2-2-1- سامانههاي هيدروپونيک مايع
سامانه مايع که بستر خاصي براي حفظ ريشهها و سر پا نگهداشتن گياه ندارد و ريشهها فقط در تماس محلول غذايي و هوا ميباشند.
2-2-1-2-2-2- سامانههاي دانهبندي شده يا خاک دانهدار
سامانه دانهبندي شده-متخلخل داراي يک بستر جامد جهت ريشهها در خود و سر پا نگه داشتن گياه ميباشد. اين بستر ميتواند از نوع ماسه شوسه (شيرين)، سنگريزه، ورمي کولايت، پرلايت، پيت
ماس، پشم سنگ و تراشه چوب يا خاک اره باشد. معمولاً بستر جامد حالت خنثي دارد.
هر يک از دو سامانه فوق ميتواند به دو دسته زير تقسيم شود:
2-2-1-2-2-3- سامانههاي هيدروپونيک باز
سامانهاي که در آن محلول غذايي که به ريشهها رسانده شده از انتهاي سامانه خارج شده و به صورت مجدد در سامانه استفاده نميشود. البته ممکن است براي صرفهجويي در مزرعه يا محلي خارج از اين سامانه از آن استفاده شود.
2-2-1-2-2-4- سامانههاي هيدروپونيک بسته-چرخشي
سامانهاي که در آن محلول غذايي اضافي جمعآوري، اصلاح و براي استفاده مجدد به آن بازگردانده
ميشود. در واقع محلول غذايي حالت چرخشي دارد. غالب سامانههاي محلول (مايع) از نوع بسته يا چرخشي بوده و غالب سامانههاي دانهبندي از نوع باز ميباشد.
2-2-1-2-2-5- مزاياي سامانههاي هيدروپونيک
مزاياي متعددي براي کشت هيدروپونيک در مقايسه با کشت خاکي بيان شده است اما الزاماً براي همه سامانههاي بدون خاک و همه بسترهاي کاشت صادق نيست بلکه تنوع بين سامانهها، درجه آگاهي و مهارت به کار گرفته شده در سامانه نيز بايد در نظر گرفته شود (المپيوس، 1992).
-تراکم زياد گياهي در مقايسه با مزرعه يا گلخانههاي خاکي و در نتيجه بيشينه عملکرد به دليل امکان کنترل روي مواد غذايي، حرارت، دياکسيد کربن و غيره
-امکان توليد محصول در جايي که خاک مناسبي وجود ندارد
-راندمان بهتر در استفاده از آب و مواد غذايي (صرفهجويي)
-استفاده کمينه از سطح زمين بسته به نوع سامانه
-سهولت در کنترل بيماريها و در برخي سامانهها سازگاري با مکانيزه کردن عمليات
-امکان کنترل محيط ريشه و جدا کردن محصول از خاک زيرين که غالباً مشکلاتي از قبيل بيماريها، شوري، ساختمان ضعيف و زهکشي نامناسب دارد. از طرفي امکان کنترل دقيقتر دماي ريشه، اکسيژن محيط ريشه و ساير عوامل در سامانههاي هيدروپونيک نسبت به کشت خاکي وجود دارد
-عدم نياز به شخم و ساير عمليات زراعي و استريل کردن خاک و غيره
-امکان چند کشت در يک سال
-کاربرد تحقيقاتي
-افزايش توليد (چون مواد غذايي به راحتي در اختيار گياه قرار ميگيرد پس در حقيقت کيفيت و کميت محصول در واحد سطح افزايش چشمگيري دارد)
-کنترل تغذيه گياه
-توليد محصول با کيفيت بهتر
-کاهش نياز به نيروي کار
2-2-1-2-2-6- معايب سامانههاي هيدروپونيک
-نياز به اطلاعات کافي از علوم گياهي، مهارت و مديريت بالا
-عدم وجود خاصيت بافري (کشت هيدروپونيک خاصيت تجديد کاهش غلظت عنصر جذب شده توسط گياه را ندارد)
-خطر آلودگي به بيماريها
-هزينه بالاي انرژي
-محدوديت در انتخاب گياه (مبلي و عقدک، 1390).
2-2-1-3- انواع گلخانه از نظر جنس سازه
اسکلت گلخانه بخشي از ساختمان گلخانه ميباشد که پوشش گلخانه و تجهيزات گلخانه را نگه ميدارد، لذا بايد محکم و در عين حال سبک باشد و تا حد امکان سايه کمتري داشته باشد. علاوه بر اين نکاتي مانند ارزاني، دوام و غيره نيز بايد مد نظر قرار گيرد. جنس اسکلت گلخانهها اغلب آهن گالوانيزه، آلومينيوم و يا چوب ميباشد. البته با وجود دوام زياد و سايهاندازي کم و سبک اسکلتهاي آهني و آلومينيومي هزينه نصب اوليه آنها از اسکلت چوبي بيشتر ميباشد (Zhang et al., 1996).
2-2-1-3-1- گلخانههاي چوبي
اسکلت اصلي اين گلخانهها از چوب با پوشش پلاستيک ميباشد. ارتفاع در اين سازهها دو تا سه متر و سامانه گرمايي و تهويه مناسبي ندارد و بهدليل ارتفاع پايين مناسب کشت محصولاتي نظير خيار و گوجهفرنگي نميباشد. مزيت اين گلخانهها قيمت ارزان احداث هر واحد آن ميباشد ولي بهدليل نامناسب بودن محيط داخلي براي رشد گياه معمولاً ميزان توليد در واحد سطح در مقايسه با گلخانههاي مدرن بسيار کمتر است. عيب اسکلت چوبي در اين است که زودتر پوسيده و از آهن و آلومينيوم کم دوامتر است، علاوه بر اين به علت کلفتي و حجيم بودن از نفوذ قسمتي از نور آفتاب به داخل گلخانه جلوگيري ميکند (Zhang et al., 1996). به دلايل ذکر شده اين نوع گلخانهها توسعه نيافتهاند و گلخانههاي چوبي که قبلاً احداث شده به تدريج به گلخانههاي مدرن تبديل ميشوند. اين نوع گلخانه بهدليل مقاومت پايين در برابر بادهاي شديد و برف سنگين، ارتفاع کم، سايه اندازي زياد و نيز عمر پايين بهدليل حمله موريانهها، قارچها و ميکروارگانيسمهاي مخرب چوب در حال منسوخ شدن است. ولي در صورت استفاده از چوب در سازه گلخانه حتماً بايد با مواد محافظي که ترکيبات آن براي گياهان سمي نباشد (مانند ترکيبات نفتانات مس يا روي) پوشش داده شود (بيدريغ، 1378).
2-2-1-3-2- گلخانههاي نيمه فلزي
در اين نوع گلخانه از فلز براي ساختار کلي گلخانه و از چوب به عنوان تسمههاي کمربندي براي نگهداري پوشش استفاده ميشود (Zhang et al., 1996).
2-2-1-3-3- گلخانههاي فلزي يا مدرن
اسکلت اين گلخانهها از فلز است که معمولاً با پلاستيکهاي ضد اشعه ماوراء بنفش (UV) پوشش داده شده و داراي سامانه گرمايشي و تهويه مناسب ميباشد. ارتفاع اين نوع گلخانهها بيش از 5/4 متر است و بهدليل شرايط مناسب رشد گياه در اين گونه سازه، عملکرد در واحد سطح نسبت به گلخانههاي چوبي افزايش دارد. اتصال قطعات در گلخانههاي فلزي بهوسيله پيچ و مهره (با قابليت جابجايي2) و يا استفاده از جوش ميباشد. هزينه واحد گلخانههاي با قابليت جابجايي نسبت به سامانه جوشي 20-15درصد بيشتر است ولي نصب آن آسانتر و تغييرات در سازه راحتتر است (حسندخت، 1384). امروزه با بهرهگيري از لولههاي پلاستيکي P.V.C که در نوع خود انواع مختلف و ضخامت قابل قبولي را دارند، نسبت به احداث اسکلت با طرح نيم استوانه اقدام ميکنند. از مزاياي لولههاي P.V.C دوام قابل قبول، انعطافپذيري و هزينه کم را ميتوان نام برد (Zhang et al., 1996).
2-2-1-4- از نظر دهانه
2-2-1-4-1- گلخانههاي مجزا
سازه اين نوع گلخانه ميتواند يکي از فرمهايي باشد که بدان اشاره شد. از محاسن آن ميتوان به برنامهريزي آسان و ايجاد دماي مناسب براي گياهان مختلف اشاره کرد. نور تابيده شده به داخل گلخانه نيز تقريباً يکنواخت است. ديواره اين نوع گلخانه ميتواند قوسي و يا عمودي باشد. قوسي بودن ديوارههاي جانبي در مناطقي که بادهاي شديد ميوزد باعث ميشود، سازه مقاومت بيشتري داشته باشد، در غير اين صورت ديوارههاي عمودي پيشنهاد ميشود. مزاياي گلخانههاي تک واحدي به شرح زير ميباشد (صادقي و فرقاني، 1382):
-نسبت سطح زير کشت به سطح مجتمع کم است و بنابراين اتلاف زمين زياد است. زيرا فاصله کمينه لازم بين دو گلخانه تک واحدي سه تا شش متر (بسته به ارتفاع گلخانه و جهت احداث) ميباشد
-نسبت پوشش مصرف شده در اين گلخانه نسبت به مساحت زير کشت و خالص زياد است و بنابراين حرارت تلف شده در آنها زياد است
-حجم کلي گلخانه کم است
-در عين حال ساخت اين گلخانه تقريباً آسان است و مقاومت بيشتري در مقابل باد و برف دارد
2-2-1-4-2- گلخانههاي دوقلو
از کنار هم قرار گرفتن دو واحد گلخانه مجزا تشکيل ميشود. ديوارههاي جانبي اين نوع گلخانه ميتواند قوسي يا عمودي باشد.
2-2-1-4-3- گلخانههاي بهم پيوسته
اين نوع گلخانه از کنار هم قرار گرفتن چند واحد گلخانه مجزا تشکيل ميشود. نسبت به گلخانههاي مجزا نياز به مراقبت بيشتري دارد. در گلخانههاي بهم پيوسته، ناودانيها باعث شکست نور ورودي به داخل گلخانه ميشود و سايه ايجاد شده داخل گلخانه نيز روي رشد اثر گذار خواهد بود. اين نوع گلخانه نسبت به گلخانههاي مجزا نياز به زمين کمتري دارد. حذف ديوارهاي جانبي بدين معناست که مواد کمتري در ساخت سازه نياز است. در سازههاي بهم پيوسته، گرم کردن يک سالن به تنهايي يا کاربرد سموم حشرهکش خاص مشکل است اما در کل به علت کمتر شدن سطح تبادل حرارت، به انرژي حرارتي کمتري نياز است. در اين نوع گلخانه به علت وجود راهرو بين سالنها، بازده کار پرسنل بالاتر است. در اين نوع گلخانه، حجم کم هواي بالاي محصول، در زمان بسته بودن دريچهها بحران سازتر از گلخانههاي مجزاست که اين مشکل را ميتوان با تزريق دياکسيد کربن به داخل گلخانه از طريق سوزاندن سوخت، فشرده کردن گاز و ساير روشها مرتفع نمود. از لحاظ هزينههاي ساخت نسبت به گلخانههاي مجزا در واحد سطح داراي هزينه کمتري هستند (صادقي و فرقاني، 1382).
2-2-2- مزاياي کشت گلخانهاي (محصولات صيفي و

دیدگاهتان را بنویسید