فرمت word : پایان نامه ارشد رشته حقوق جزا و جرم شناسی : اصول حاکم بر سياست کيفري اسلام در شرايط قصاص

با عنوان : اصول حاکم بر سياست کيفري اسلام در شرايط قصاص

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد دامغان

دانشکده علوم انساني

پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد (M.A)

گرايش:حقوق جزا و جرم شناسي

عنوان

اصول حاکم بر سياست کيفري اسلام

در شرايط قصاص

استاد راهنما

دکتر سيدمحمود مجيدي

استاد مشاور

دکتر محمد حسن حسني

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چكيده

قصاص در لغت به معناي پيروي كردن مي باشد و تعريف اصطلاحي آن نيز، از معناي لغوي برگرفته می باشد. ماده 14 قانون مجازات اسلامي بر اساس تعاريف فقهي و حقوقي، اينگونه قصاص را تعريف مي كند. قصاص كيفري می باشد كه جاني به آن محكوم مي گردد و بايد با جنايت او برابر باشد.

بررسي سوابق تاريخي جوامع بشري و اديان قبل از اسلام بيانگر اعمال مجازات قصاص پیش روی جرم قتل عمدي و ضرب و جرح عمدي مي باشد و تنها در ميان اديان قبل از اسلام، دين مسيح نيز پيروان خود را به عفو و گذشت توصيه مي نموده می باشد.

نظام حقوقي ايران نيز كه قوانين آن برگرفته از منابع اسلامي مانند قران، روايات و اجماع و عقل مي باشد مجازات قصاص را براي قتل عمدي پيش بيني نموده می باشد.

مطالعه هاي صورت گرفته پيرامون برخوردهاي پيشين جامعه عرب قبل از اسلام بيانگر اين می باشد كه نحوه برخورد با قاتل برحسب قوي يا ضعيف بودن جاني يا تعلق وي به قبيله خاص متفاوت بوده و با ورود شريعت اسلام با وضع قصاص، تناسب بين جرم و مجازات را ايجاد و تفاوت هاي قبيله اي و جنسيتي و مانند آن از بين برده مي گردد. از آنجايي كه هدف اسلام حفظ نظم و امنيت و حيات جامعه مي باشد براي تحقق اين هدف، بايستي موانع كافي جهت بازدارندگي از ارتكاب جرم قتل ايجاد مي نمود و اين همان تعيين مجازات قصاص در اسلام می باشد در عين رويكرد شديد اسلام به مجازات قتل عمد، رويكرد تخفيفي نيز با شرايط خاصي نيز لحاظ شده كه همان توصيه به گذشت و عفو مي باشد.

با بررسي جوامعي كه مجازاتي غير از مجازات قصاص براي قتل عمد در نظر گرفته اند، نظاره مي گردد همچنان ارتكاب به اين جرم در حال افزايش مي باشد.

با در نظر داشتن روحيه انتقام جويي انسانها، تنها راه فروكش نموده اين روحيه، برخورد متقابل مي باشد لذا اسلام در حين اينكه به مجرم توجه دارد به مجني عليه يا اولياء دم نيز توجه خاصي قائل می باشد به طوريكه اجراي قصاص را منوط به تقاضاي اولياي دم يا مجني عليه نموده می باشد و همچنين به آنان اين اختيار را داده تا پیش روی عفو و گذشت خود، ديه مطالبه نمايند و اين امر باعث مي گردد كه مجازات قصاص با وجود شرايطي قابل تحقق و اجرا گردد و درمورد شخص مجرم اجرا گردد و از حالت قبيله اي و جنگ و خونريزي و انتقام جويي و … خارج گردد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید

در عين اينكه قصاص با تحقق شرايطي مانند هم كفر بوده، عاقل بودن جاني و مانند آن قابل اجرا مي باشد لذا هنگام اجراي قصاص نيز رعايت شرايطي مانند ممنوعيت از مثله كردن و جلوگيري از آزار و اذيت مجرم هنگام قصاص و مانند آن الزامي می باشد.

و در پايان نيز عواملي كه در سياست كيفري اسلام موجب سقوط قصاص مي گردد و عفو و گذشت مجني عليه يا اولياي دم مي باشد كه به صورت مطالبه ديه يا گذشت (بلاعوض) يا مرگ جاني مي باشد. شايان ذكر می باشد در مواردي اگر مجني عليه در حال فرار بميرد بايستي ديه از اموال وي پرداخت گردد و در صورتي كه كسي ايشان را فراري دهد و يا در حين فرار قاتل بميرد فراري دهنده بايستي ديه قتل عمدي را به اولياي دم بپردازد.

مقدمه:

الف: بيان مسئله و علت انتخاب آن

قتل اولين جرمي می باشد كه توسط نوع بشر در زمين به وقوع پيوست و بعد از آن نيز پاياني نداشت. تعدي و تجاوز به حقوق ديگران خصوصا تعدي به تماميت جسماني از همان زمان شروع و تا به امروز ادامه دارد بي شك يكي از دلايل اجتماعي شدن زندگي بشر فرار از خطر تهاجم و مصون ماندن از آن بوده می باشد انسانها براي در امان ماندن از تهديدات متجاوزين گردهم آمدند و تشكيل اجتماعات اوليه را دادند تا در هنگام رويارويي با خطر تهاجمات، قدرت مقابله با آن را داشته باشند.

اجتماعات اوليه تشكيل شده اما تهاجمات مرتفع نگرديد. تعدي و تجاوز از نهاد خودخواهانه و انحصارطلب بشر نشأت مي گيرد و لذا هميشه همزاد اوست. جوامع انساني كه از گسترش اجتماعات اوليه حاصل شده بود، براي دفاع در برابر اين خطرات هركدام راه حلي در پيش گرفتند كه اين راهكارها يا برخاسته از مذهب و از سوي شارع غيربشري بوده و يا به ابتكار ذهن خلاق بشر صورت گرفته می باشد.

مجازات با هدف ارعاب و پيشگيري تنها يكي از روشهاي كاهش جرائم در جوامع می باشد و ضروري می باشد براي دستيابي به اين مهم اقداماتي در بهبود وضع جامعه صورت گيرد. به همين جهت احياي نفس مانند زنده كردن همه مردم و قتل نفس مانند كشتن همه انسانهاست.

شريعت اسلامي همچنانكه قتل و كشتن ديگران را حرام كرده، خودكشي را نيز حرام نموده می باشد و خداوند متعالل در قرآن مي فرمايد «و لا تقتلوا النفسي اللتي حرم الله الا بالحق»

«نفسي را كه خداوند حرام كرده می باشد مگر به حق نكشيد» و نيز در آيه سوره نساء مي فرمايد: «خودتان را نكشيد كه خدا نسبت به شما رحيم می باشد.»

همانطور كه تصریح گردید در مورد مجازات قصاص، همانگونه كه در آيات مختلف قرآن آمده، هدف اساسي، نجات انسانها و ايجاد ثبات در حيات اجتماعي می باشد. خداوند در قرآن مجيد هدف از قصاص را حيات جامعه مطرح كرده و بدين وسيله به دنبال ايجاد تقوا و نگهداري جامعه از وسوسه هاي شيطاني می باشد كه موجب فساد مي باشد. شايد بتوان علت تشريح قصاص را كه موجب حيات جامعه تلقي شده با در نظر داشتن آيه 32 سوره مائده به دست آورد. در اين آيه خداوند مي فرمايد: «كسي كه ديگري را بدون حق قصاص و يا بي آنكه با فسادي را در روي زمين مرتكب گردد به قتل برساند، مثل آن می باشد كه همه مردم را به قتل رسانده و هر كه ديگري را حيات بخشد، مثل آن می باشد كه همه مردم را حيات بخشيده»

شارع مقدس بهتر از هر روانشناس اجتماعي ديگر مي تواند مصالح و مفاسد اجتماعي جامعه را تشخيص دهد، براي ثبات حيات اجتماعي در مسائل قتل عمدي، بهترين طريق را انتقام و قصاص تشخيص داده می باشد؛ زيرا با انتقامي كه از قاتل عمدي گرفته مي گردد،اصل شخصي بودن مجازات مراعات شده و از اعمال مجازات نسبت به خانواده و بستگانش جلوگيري مي گردد، انتقام مظلوم از ظالم براي احياي عدل و حق نه تنها قبيح نيست بلكه پسنديده می باشد.

اگرچه مسئله قصاص در آيات مختلف مورد تاكيد قرار گرفته و اجراي آن معادل حيات جامعه در نظر گرفته شده می باشد، ولي در عين حال از قواعد آمره نبوده و ولي دم مي تواند با كرامت و بزرگواري عفو كرده يا پیش روی گرفتن خون بها، حتي بيشتر از مقدار ديه شرعي قاتل را عفو نمايد و در اكثر موارد هم به همين صورت پرونده ختم مي گردد و سياست كيفري اسلام نيز بر همين مبنا قرار گرفته می باشد تا بر اين اساس مساوات و عدالت كه زمينه ساز فضاي آكنده از آرامش و احساس امنيت می باشد را براي مسلمانان به ارمغان آورد.

ب) اهداف تحقيق

قصاص يكي از مجازات‌هاي شرعي می باشد و شايد بتوان گفت يكي از مصاديق اعدام مي‌باشد كه جنبة حق الناسي و شخصي بودن آن بر جنبة الهي و عمومي بودنش غلبه دارد و از آن جا كه بسياري از احكام آن تعبدي مي‌باشد، مورد انتقاد بعضي از حقوقدانان قرار گرفته می باشد. هدف اصلي در اين تحقيق اين می باشد كه به بررسي اصول سياست کيفري اسلام در شرايط قصاص بپردازيم تا بتوان مواد قانوني را براساس منابع شرعي با در نظر داشتن مسائل و اوضاع و احوال زمان تطبيق و بررسي كرد تا با بيان نكات مثبت و منفي در رويه هاي قضايي و استنباط قوانين مورد بهره گیری واقع گردد.

و در ادامه، با مداقه در نظر آن دسته از صاحبنظران که عقیده دارند مي‌بايست همواره از نظر معروف پيروي نمود، مباحثي راعنوان نمود که مي‌توان در بعضي از مواقع از نظر اقليت پيروي نمود يا با تلفيق نظرات و ايجاد يک رويه واحد حتي الامکان از برداشتهاي چندگانه جلوگيري نمود و يا حداقل کاست. در پايان براي رسيدن به اين امر، به مواردي زیرا جلوه‌هاي ترميمي قصاص، اصل تحديد کيفر و اصول حاکم بر قصاص در مقام اعمال و اجراي آن مي‌پردازيم.

ج) سؤالات تحقيق

اصولاً در بررسي موضوع تحقيق، سئوالات زيادي مطرح مي گردد كه بايد پاسخ داده گردد اما سئوالات اصلي كه بايد مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد و اين تحقيق درصدد پاسخ به آنهاست عبارتند از:

  1. اصول محوري سياست كيفري اسلام در مجازات قصاص كدام می باشد؟
  2. در كيفر قصاص به منافع بزهكار بيشتر توجه گرديده يا منافع بزه ديده؟

د) فرضيات تحقيق:

با در نظر داشتن سئوالات اصلي تحقيق، فرضيه هايي نيز در پاسخ به ذهن متبادر مي گردد كه عبارتند از:

  1. به نظر مي رسد اصول محوري سياست كيفري اسلام در قصاص عبارت می باشد از: تامين عدالت كيفري، حفظ نظم و امنيت و حيات اجتماعي، بازدارندگي و اصلاح و تربيت مجرم و تشفي خاطر مجني عليه مي باشد.
  2. به نظر مي رسد اسلام در كيفر قصاص هم به منافع بزهكار و هم بزه ديده توجه نموده می باشد. (زيرا نهاد قصاص از ديدگاه اسلام، يك نهاد خصوصي می باشد؛ بدين معنا كه بدون خواست و اراده كساني كه حق قصاص براي آنها قرار داده شده می باشد، قابل اجرا نيست و در عين حال تاكيد اسلام بر عفو و گذشت و عدم انتخاب اين مجازات مي باشد و اگر توجه اسلام به منافع بزه ديده بود بايستي همواره تاكيد براي اجراي مجازات مي نمود نه عدم اجراي آن)

ه‍) روش تحقيق:

روش تحقيق و تدوين در اين پايان نامه همانند اغلب پايان نامه هاي علوم انساني، روش كتابخانه اي بوده و در انجام آن سعي گرديده می باشد از منابع موجود اعم از كتب حقوقي و فقهي، مقالات به صورت جامع و گسترده بهره گیری گردد و با مراجعه به كتب مختلف و مقالات و مطالعه آنها فيش برداري لازم صورت گرفته می باشد.

و) سازمان دهي تحقيق:

تحقيق صورت گرفته داراي سه فصل بوده می باشد:

فصل اول آن در مورد مفاهيم، پيشينه و مبناي قصاص در گرايش كيفري اسلام بوده و از دو مبحث تشكيل شده كه در هر يك به ترتيب به مفهوم شناسي و سابقه تاريخي و مباني قصاص در شريعت اسلامي پرداخته و سخن از تعريف واژگان اصلي و مرتبط و پيشينه تاريخي و مباني قصاص به ميان آمده می باشد.

فصل دوم: اصول حاكم در تشريح كيفر قصاص بوده و از دو مبحث كه شامل لزوم رعايت اصل ترميمي بودن قصاص و پذيرش اصل تحديد كيفر قصاص بوده و هر مبحثي داراي دو گفتار مي باشد كه به ترتيب در مورد جلوه‌هاي ترميمي قصاص، جلوه‌هاي بزه ديده مداري در قصاص و لزوم رعايت اصل شخصي بودن و تناسب مجازات، اصل تحديد قصاص به جرايم عليه تماميت جسماني پرداخته می باشد.

فصل سوم مطالب مطروحه در مورد اصول حاكم بر قصاص در مقام اعمال و اجراي آن مي‌باشد و از دو مبحث، لزوم رعايت همانندي و مماثلث و تأثيرپذيري قصاص از تأسيسات عفو و مرگ جاني تشكيل شده می باشد؛ مبحث نخست از سه گفتار كه همانندي در قصاص، مماثلت در قصاص و لزوم اصل تسهيل در روش قصاص و ممنوعيت مثله كردن در آن تشكيل شده و مبحث دوم نيز دربرگيرنده دو گفتار پذيرش تأثيرگذاري عفو جاني و تأثيرپذيري قصاص از مرگ جاني مي‌باشد.

فصل نخست: مفاهيم، پيشينه، مباني قصاص در گرايش کيفري اسلام

فصل اول که شامل مفاهيم، پيشينه و مبناي قصاص می باشد در برگيرنده دو مبحث مي‌باشد هر مبحث نيز داراي دو گفتار مي‌باشد و مبحث اول آن عبارت می باشد از مفهوم شناسي و سابقه تاريخي که بشرح ذيل به آن مي‌پردازيم:

مبحث نخست: مفهوم شناسي و سابقه تاريخي

اين مبحث شامل دو گفتار مي‌باشد که گفتار اول متشکل می باشد از واژه‌شناسي و گفتار دوم به پيشينه تاريخي قصاص پرداخته می باشد.

گفتار نخست: واژه‌شناسي

در اين گفتار سعي گرديده واژه‌هايي مورد تعريف واقع گردد که داراي ارتباط با تحقيق و معاني مختلف مي‌باشند از اين رو مشخص کردن معناي آن مي‌تواند موجب هماهنگي جهت فهم بهتر مطالب بين قسمتهاي مختلف اين تحقيق باشد كه شامل دو گروه واژگان اصلي و واژگان مهم و مرتبط می باشد.

الف) واژگان اصلي

واژگان اصلي شامل قصاص و اصول و سياست کيفري می باشد که در مورد هر يک به صورت جداگانه به آن مي‌پردازيم.

1. قصاص

قصاص مصدر “قاص – يقاص”می باشد واز باب “قصّ اثره ” يعني از او پيروي نمود، آمده می باشد و شخص نقال و قصه گو را از اين جهت ” قصاص ” مي‌گويند که از آثار و حکايت گذشتکان پيروي و آنها را براي ديگري تشريح مي‌كند.[1]

در لغت عرب قصاص اسم مصدر از ريشه قصّ، يقص به معناي پيگيري کردن نشانه و اثر چيزي می باشد.[2]

قصاص در لغت فارسي به معناي مجازات، عقاب،سزا، جبران، تلافي و رفتار با فاعل مثل آن چیز که اومرتکب شده يا معامله به مثل آمده می باشد. [3]

از همين ريشه در قرآن کريم آمده می باشد ” قالت لاخته قصيه “

“مادر موسي به خواهرش گفت: دنبال موسي برو” [4]

و همچنين فارتدا علي آثار هما قصصا

جستجوکنان ردپاي خود را گرفتندو برگشتند.[5]

راغب اصفهاني در المفردات في غريب القرآن مي‌گويد: “القصص تتبع الاثر القصاص،تتبع الدم باالقصص قال الله تعالي و لکم في القصاص حيوه و الجروح [6]

يعني قصاص دنبال کردن و پيگيري کردن نشانه و اثر چيزي را گويند و قصاص دنبال کردن خون می باشد با مجازات، خداوند فرمود قصاص ضامن حيات می باشد و زخمها نيز پيگيري و قصاص دارند.

تعداد صفحه :104

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت : ———- [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

*** ***