پایانامه کارشناسی ارشد در رابطه با : بررسی تاریخی و اجتماعی محله‌ی دردشت اصفهان

دانلود پایان نامه

دانلود پایانامه

عنوان کامل پایان نامه کارشناسی ارشد :   مطالعه تاریخی و اجتماعی محله‌ی دردشت اصفهان

تکه ای از متن پایان نامه :

به آن می­داد، رشد نمود و با روستاهای اقماری­اش یک کاسه گردید؛ چنان­که سرانجام نام اصفهان را به خود معطوف نمود و جی تبدیل به روستایی از روستاهای آن گردید (رجائی، 1388).

در ارتباط با چگونگی ساختار شهری اصفهان در قرون اولیه اسلامی، کامل­ترین توصیف از آن ابونعیم اصفهانی می باشد که ضمن پرداختن به جی، توضیح کاملی نیز از یهودیه و چگونگی شهر شدن آن ارائه داده می باشد. ابونعیم، اصفهان زمان خویش را به عنوان منطقه­ای وسیع با صد و بیست فرسنگ در صد و بیست فرسنگ مساحت معرفی کرده که در دوران پیش از اسلام دارای سه استان و سی بخش (رستاق) و صد و بیست دهستان (طسوج) و پنج هزار قریه و هفت شهرک[1] (مدینه) به نام­های «کهته»، «جارّ»، «جَیّ»، «قِه»، «مهربن»، «دررام» و «سارویه» بوده می باشد. گویا قبل از اسلام، چهار شهرک از این هفت شهرک خراب شده و فقط سه شهرک «جی»، «مهربن» و «قه» تا زمان ورود اسلام باقی ماندند که شامل دو شهرستان (کوره) و 27 بخش و 3313 قریه می­شدند. پس از حمله­ی اعراب و ویرانی­های ناشی از آن نیز از میان این سه شهرک، فقط شهرک «جی» باقی می­ماند (ابونعیم­اصفهانی، 1377: 126).

ساسانی در حقیقت به عنوان یک دژ مستحکم بازسازی می­گردد که از دیدگاه ریخت­شناسی شهر دوره­ی ساسانی، فضای مرکزی شهر محسوب می­شده که به ترتیب در احاطه­ی شار میانی، شار بیرونی، بازار و میدان قرار داشته می باشد (برای اطلاع بیشتر بنگرید به: حبیبی، 1378: 32- 35). در حقیقت وجود چنین ساختاری می­توانسته می باشد دژ حکومتی جی را با روستاهای اطرافش از لحاظ فضایی و کارکردی مرتبط سازد. پس از اسلام نیز، شهر جی با حفظ اسلوب ساسانی خود، به شهری اسلامی تبدیل می­گردد؛ چنان­که مورخان در قیاس جی با یهودیه در قرون اولیه­ی اسلامی، به وجود مسجد جامعی در این شهر اشاره کرده­اند.

همان­طور که گفته گردید، ابونعیم علاوه بر جی، درمورد­ی شکل­گیری یهودیه و چگونگی روند شهر شدن آن نیز توضیح کاملی ارائه می­دهد؛ به طوری که درمورد­ی «یهودیه» در دوران باستان می­نویسد: «یهودیه را در زمان پادشاهی ایرانیان، کوجهودان یعنی محله یهود می­خواندند و آن در قریه­ی یوان جای داشت. یک حد آن به روستای یوان و حد دیگر آن به روستای خُرجان و سنبلان و حد سوم به دو دیه کماءان و اَشکهان و حد چهارم به دو دیه جَرواءان و خُشینان می­رسید. هفتصد جریب وسعت داشت که یهود در آن ساکن بودند و به حرفه­های پستشان زیرا حجامتگری و پوست سازی و گازُری و قصابی می­پرداختند» (ابونعیم­اصفهانی، 1377: 129).

چنان­که در فصل دو نیز به آن اشاره گردید، کسی که نخستین بار به سال 152 ه.ق و در زمان خلافت منصور عباسی، ساختار شهری اصفهان را دستخوش تغییر نمود، «ایوب بن زیاد» بود که از جانب خلیفه عهده­دار حکومت اصفهان گردید. به نقل از ابونعیم، «وی در دیه خُشینان[2] (یکی از روستاهای اقماری یهودیه) منزل نمود و کاخی در کنار رود فرسان بنا نمود و رو به روی آن مسجدی با محراب ساخت و در آن منبری نهاد و آن محراب تا امروز (زمان ابونعیم) پایدار می باشد. او در ناحیت یهودیه، در محلی معروف به کوی کاه فروشان، بازاری در چند ردیف برای فروشندگان و بازرگانان پی افکند. در روزگار فرمانروایی او خانه­های دیه خشینان به خانه­های یهودیه پیوست» (همان­جا). گسترش یهودیه باز هم ادامه پیدا نمود؛ چنان­که پس از برکناری «ایوب» که مورد خشم «مهدی عباسی» قرار گرفت و به بغداد فراخوانده گردید، اعراب قبیله­ی تَمیم، مسجد جامعی در منطقه­ی «یهودیه» بنا نهاده و منبر مسجد ایوب را به آن جا بردند و حصاری که برپایی آن، شهرک اقماری نوبنیاد را به طور کامل در منطقه­ی کهنسال «یهودیه» مستحیل می­سازد و چارچوب شهر را به درستی معلوم می­کند و در حقیقت سرآغاز فرآیندی می­گردد که سرانجام نام اصفهان را از جی برداشته و به یهودیه و شهرک اقماری آن معطوف می­نماید (رجایی، 1388).

[1] . صاحب «مجمل التواریخ و القصص» ـ اوایل قرن ششم هجری ـ نام این هفت شهر را از قول حمزه­ی اصفهانی چنین آورده می باشد: «مدینه و آن شهرستان می باشد و مهرین و شادریه و درام و قه و کهنه و جار» (مجمل التواریخ و القصص، 1318: 525).

[2] . به اعتقاد سید مصلح­الدین مهدوی، با در نظر داشتن نوشته­ی حافظ ابونعیم و نیز کتیبه­ی موجود در کنار مرقد جناب شعیا، مسلم می­گردد که قریه یا محله­ی خشینان همین محله­ی امامزاده اسماعیل (ع) می باشد (مهدوی، 1381: 102).

 مطالعه تاریخی و اجتماعی محله‌ی دردشت اصفهان

برای دیدن تکه های بیشتری از این پایان نامه و دانلود فایل پایان نامه با فرمت ورد ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک پایین صفحه

دانلود پایان نامه ارشد : مطالعه تاریخی و اجتماعی محله‌ی دردشت اصفهان