منابع تحقیق درمورد رفتار خرید، صنایع‌دستی، جمعیت شناختی، تعاملات اجتماعی

گردشگران رابطه وجود دارد. (اندرسون و لیترل149،330:1995). به‌عنوان‌مثال جدول زیر خلاصه‌ای از تحقیقاتی را نشان می‌دهد که به بررسی ارتباط میان سن، جنسیت و ویژگی‌های سفر با رفتار خرید گردشگران می‌پردازند (اوه و همکاران،309:2004).
جدول 2-1: رابطه سن و جنسیت با رفتار خرید گردشگران
نتایج و یافته‌ها
متغیرهای موردپژوهش
پژوهش
بین گروه‌های سنی مختلف و جنسیت افراد در مورد نگرش نسبت به خرید تفاوت‌های مهمی وجود دارد.
سن و جنس بر نگرش نسبت به خرید مؤثر است
جنسن و وربک150 (1987)
ویژگی‌های فردی گردشگران از قبیل سن و جنس و سطح خانوادگی بر نگرش نسبت به خرید مؤثرند.
ویژگی‌های اجتماعی – جمعیت شناختی بر نگرش نسبت به خرید و تعداد دفعات و الگوی خرید مؤثرند
جنسن و وربک (1990)
هردو جنس اصالت صنایع‌دستی را در مهارت در ساخت، منحصربه‌فرد بودن، زیبایی، کارکرد، ارتباط با فرهنگ مقصد می‌دانند و تفاوتی از این نظر بین دو جنس وجود ندارد؛ اما تعریف اصالت برای گروه‌های سنی مختلف متفاوت بود.
سن و جنس بر درک اصالت سوغاتی مؤثرند
اندرسون، لیترل و براون151 (1993)
مشخص شد که رفتار خرید سوغاتی و نیز درک مفهوم اصالت در گروه‌های سنی متفاوت است
رفتارخرید سوغاتی گردشگران زن از گروه‌های سنی متفاوت
اندرسون و لیترل152 (1995)
هدف از سفر، نوع سفر، سن و جنس عوامل مهمی هستند که بر میزان هزینه کرد و نوع اقلام انتخابی مؤثر می‌باشند.
بررسی ارتباط ویژگی‌های اجتماعی- جمعیت شناختی گردشگران و ویژگی‌های سفر با میزان هزینه کرد و اقلام مورد انتظار برای خرید
لتو، چای و الری153 (2004)
گردشگران مسن بیشتر از جوانان در سفر پول خرج می‌کنند
اثر ویژگی‌های جمعیت شناختی، سن، همراهان سفر، تعداد روزهای اقامت بر میزان مخارج
جانگ و همکاران (2004)
منبع: (اوه و همکاران،310:2004)
جانگ و همکاران154 (2004) در تحقیق خود در مورد گردشگران ژاپنی که به آمریکا سفرکرده بودند متوجه شدند که گردشگران مسن‌تر بیشتر از جوانان پول خرج می‌کنند (جانگ و همکاران،339:2004). اندرسون و لیترل (2006) در بررسی خود در مورد الگوی هزینهکرد به این نتیجه رسیدند که افراد بالای 50 سال مهم‌ترین بخش از خریداران می‌باشند زیرا آن‌ها بیش‌ترین میزان پول را به خرید اختصاص می‌دهند. در مورد نوع اقلام خریداری‌شده نیز بین گروه‌های سنی مختلف و ویژگی‌های سفر، رفتار متفاوتی مشاهده شد (اوه و همکاران155،311:2004). وانگ و همکاران156 (2006) در بررسی خود عنوان کردند که بین سن گردشگران با میزان هزینه کرد رابطه منفی وجود دارد (وانگ و دیویسون157،8:2010).
بر طبق ادبیات علمی موجود ترجیحات افراد برای انتخاب یک سوغاتی محبوب در طول چرخه حیات آن‌ها با تغییر الگوی مصرف به واسطه افزایش تجربه و تغییر در ویژگی‌های سفرشان متفاوت است. برای مثال سن تأثیر زیادی بر معانی نسبت داده‌شده افراد به صنایع‌دستی و سوغاتی دارد. بر طبق مطالعه لیترل و همکاران (1993) گردشگران جوان بیشتر به اقلامی بها می‌دهند که آن‌ها را به یاد تجارب مهیج و فعال خرید بیندازد، در صورتی‌ که گردشگران مسن‌تر برای ویژگی‌های زیبایی شناسانه اقلام ارزش قائل می‌شود. در ادبیات مربوط به خرید گردشگران در مورد تأثیر جنسیت، بیشتر تحقیقات برزنان به عنوان خریداران سوغاتی پرداخته‌اند. موسکاردو158 (2004) عنوان می‌کند تحقیقات زیادی نشان می‌دهند که گردشگران زن معمولاً تمایل بیشتری برای خرید دارند با این‌ وجود او معتقد است اگرچه تأثیر جنسیت بر رفتار خرید ممکن است وجود داشته باشد اما با این فرضیه که جنسیت عاملی کلیدی در تعیین رفتار خرید است مخالف است و نیاز به تحقیقات بیشتر را ضروری می‌داند. جنسن و وربک159 (1987) اظهار کرد که تفاوت‌های مهمی بین نگرش زنان و مردان در مورد خرید سوغاتی وجود دارد. او عنوان می‌کند خرید برای زنان در مقایسه با پیاده‌روی و دیدن مناظر و خوردن و آشامیدن دغدغه مهم‌تری است. اگرچه مردان گشت زنی و حضور در رستوران‌ها را مهم‌تر از خرید می‌دانند. طبق نظر او زنان از عدم وجود مراکز خرید در یک مقصد انتقادات بیشتری می‌کنند. مک کورمیک160 (2001) اظهار می‌کند که اگرچه زنان همواره از ابتدا به خرید علاقه‌مند بوده‌اند، اما امروزه علاقه به خرید در مردان نیز در حال رشد است (اوه،39:2007).
ویل کینز161 (2011) در تحقیق خود به نام «سوغاتی، چه چیزی می‌خریم؟ چرامی‌خریم؟» به بررسی رفتار خرید گردشگران می‌پردازند و در زمینه ارتباط جنسیت گردشگران با سوغاتی‌ها به این نتیجه رسیدند که زنان بیشتر از مردان تمایل به خرید سوغات دارند و مردان بیشتر سوغاتی‌های مارک‌دار و تخفیف‌دار می‌خرند درحالی‌که زنان انواع دیگر سوغاتی به ویژه سوغاتی‌های خاص مقصد را می‌خرند. همچنین تمرکز آن‌ها بر خرید محصولات اصیل و متعلق به مقصد است. در مورد بررسی انگیزه‌های خرید به ویژه در میان زنان مشخص شد سوغاتی بیشتر برای هدیه دادن به دیگران خریداری می‌شود و نیز آن را جهت به یادآوردن مقصد به هنگام بازگشت به وطن خریداری می‌کنند.
2-9-3-هدف از سفر
هدف از سفر یکی دیگر از عوامل مؤثر بر خرید گردشگران است و تحقیقات زیادی ارتباط بین نوع سفر با انواع سوغاتی خریداری‌شده را نشان می‌دهد. هدف از سفر نوع فعالیت‌های انجام‌شده در سفر را مشخص می‌کند و از این طریق بر رفتار خرید مؤثر است. نخستین مطالعات در مورد رفتار خرید سوغاتی توسط لیترل و همکاران (1994) انجام شد. در این مطال
عه 4 دسته گردشگر مشخص شدند که هریک سوغاتی خاصی را می‌خریدند. آن‌ها در این مطالعه 4 نوع گردشگر را مشخص کردند گروه اول گردشگران علاقه‌مند به قومیت‌ها و مردم و هنر هستند که مشخص شد برای ارتقا و آموزش خود سفر می‌کنند و بیشتر کتاب و عتیقه و غذای محلی می‌خرند، دسته دوم گردشگران علاقه‌مند به تاریخ و طبیعت بودند که این دسته بیشتر کارت‌پستال و غذاهای محلی و صنایع‌دستی می‌خریدند، دسته سوم گردشگرانی می‌باشند که علاقه‌مند به سرگرمی‌های شهری هستند و مشخص شد که به دنبال سوغاتی‌هایی هستند که محل مورد بازدید را تداعی می‌کند، دسته آخر گردشگران فعال و علاقه‌مند به فضاهای بازند و خرید سوغاتی چندان اهمیتی برایشان ندارد. آن‌ها در تحقیق خود به این نتیجه رسیدند که انواع سفر بر سوغاتی‌های خریداری‌شده و نحوه شرکت در خرید مؤثر است. برای مثال در مورد گردشگرانی که به فعالیت‌های بیرونی مهیج مانند دوچرخه‌سواری، پیاده‌روی و ماهی گیری و شکار گرایش دارند شرکت در این فعالیت‌ها موجب می‌شود که گردشگران از بازارهای خرید دور بمانند و به همین دلیل ممکن است زمان کمتری برای خرید داشته باشند. همچنین تردیدی وجود ندارد که فعالیت‌های سفر و رفتار خرید سوغاتی افرادی که در حال سفر شغلی هستند باکسانی که هدف اولیه از سفرشان تفریح است متفاوت است (اوه و همکاران،311:2004).
2-9-4-درآمد و تحصیلات
شواهد نشان می‌دهد که درآمد و سطح تحصیلات به طرز قابل‌توجهی بر تکرار سفرها و میزان هزینه کرد در طول سفر مؤثرند (عطرسایی،56:1388). تحقیقات بسیاری نیز درآمد خانوار را مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده الگوی هزینه کرد گردشگران می‌دانند (سای و همکاران،1:1995). در پژوهشی که توسط داردیس و همکاران162 (1994) انجام گرفت مشخص شد که درآمد خانوار بر میزان هزینه کرد گردشگران برای بازدید از موزه‌ها، شرکت در رویدادهای ورزشی و سایر تفریحات مؤثر است. به علاوه در این پژوهش عنوان شد که تحصیلات عامل مهمی در میزان هزینه کرد برای تفریحات است (جانگ و همکاران163،333:2004). همچنین هونگ و همکاران164 (1996) نیز عنوان کردند که تحصیلات بیشتر، رابطه مثبتی با میزان هزینه کرد خانوار برای تفریحات دارد (هونگ و همکاران،36:1996).
میزان درآمد در کنار سطح تحصیلات، بر تکرار سفر و میزان هزینه کرد در سفر تأثیر مثبتی دارند. برای مثال لی165 (2002) در بررسی خود به این نتیجه رسید که تنها عاملی که تأثیر مثبت بر میزان هزینه کرد گردشگران برای سوغاتی و محصولات محلی دارد، درآمد است اما درآمد تأثیری بر میزان هزینه کرد برای سایر مخارج گردشگر ندارد (اوه،45:2007). در پژوهش لتو و همکاران (2004) درآمد، طول اقامت، اندازه گروه، تعداد بچه‌هایی که در گروه هستند عوامل مهمی بودند که بر میزان هزینه کرد مؤثرند (لتو و همکاران166،2004: 327-329).
2-9-5-همراهان سفر و جنبه اجتماعی خرید
تحقیقات نشان داده است گردشگران بیشتر به محیط‌هایی جذب می‌شوند که امکان تعاملات اجتماعی بیشتر در آن فراهم باشد و جو مطلوبی داشته باشند (یوکسل،2007). جنبه اجتماعی خرید برای گردشگران بنا به دلایل مختلف مهم است. خود خرید یک رفتار اجتماعی است که معمولاً با همراهی دوستان و اعضای خانواده انجام می‌شود. تعامل اجتماعی که در اثر خرید ایجاد می‌شود گاه گفته می‌شود که می‌تواند نخستین انگیزه برای ملاقات با یک فروشنده باشد (کریستینسن و اسنپنگر،11:2002). به دلیل اهمیت وجه اجتماعی خرید، بازارها و فروشگاه‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که ارتباط اجتماعی بین خریداران و فروشندگان را افزایش بدهند زیرا طراحی و جو می‌تواند تعاملات اجتماعی را افزایش دهد و یا مانع از آن شود (ان جی،2003). یوزل (1995) عنوان می‌کند که عموماً افراد به بازار در مقایسه با سایر اشکال محیط‌های خرده‌فروشی به عنوان یک محیط اجتماعی‌تر نگاه می‌کنند. تحقیقات نشان داده که 30 درصد افراد حتی بدون هدف خرید نیز از بازارها دیدن می‌نمایند (عطرسایی،46:1388).
ان جی167 (2003) مشخص کرد که نیاز به تعامل و ارتباط اجتماعی می‌تواند انگیزه مشارکت در خرید باشد. گردشگران اغلب همراه دوستان و هم‌سفران خود از مراکز خرید بازدید می‌کنند و حتی این موضوع که کدام مرکز خرید توسط گردشگر انتخاب شود، می‌تواند تحت تأثیر نظر همراهان و اطرافیان او قرار بگیرد (کریستین سن و اسنپنگر،11:2002). در تحقیقی که توسط یو و لیترال (2003) انجام شد رفتار خرید صنایع‌دستی گردشگران به‌طور تجربی مدل‌سازی شد و مشخص شد که از این نظر گردشگران به دو دسته تقسیم می‌شوند: خریداران محصول گرا: این دسته به ویژگی‌های محصول مانند اصالت، مهارت بکار رفته در ساخت و نمایشی بودن و …اهمیت می‌دهند، اما برعکس دسته اول، خریداران فرایندگرا افرادی هستند که از ملاقات با هنرمندان محلی لذت می‌برند و می‌خواهند در مورد اهمیت فرهنگی و تاریخی صنایع‌دستی اطلاعاتی کسب نمایند (یو و لیترل،142:2003).
تعداد و ترکیب همراهان سفر نیز یکی دیگر از عواملی است که با رفتار خرید و میزان هزینه کرد می‌تواند ارتباط دارد. مخصوصاً طبق برخی پژوهش‌ها رفتار مسافران شدیداً متأثر از ترکیب همراهان سفر است (مارچ و وودساید168،911:2005). به عنوان یکی از اولین تحقیقات در این زمینه ماک و همکاران169 (1977) به وجود رابطه منفی میان تعداد همراهان سفر و میزان مخارج روزانه گردشگران اشاره کردند. بعدازآن تیلور و همکاران170 (1993) به‌طور مشابه به وجود رابطه منفی میان این دو متغیر اشاره نمودند به این معنا که گروه‌های کوچک‌تر
خرید بیشتری داشته‌اند؛ اما برعکس اسپاتس و ماهونی171 (1991) به این نتیجه رسیدند که گروه‌های بزرگ‌ترکه سطح درآمد متوسطی دارند و البته با همراهی بچه‌ها در آن گروه، به‌طور میانگین در مقایسه با گروه‌های با تعداد همراهان کمتر، خرید بیشتری کرده‌اند (وانگ و دیویسون،6:2010). اندرسون و لیترال172 (1995) در مقاله خود به نام «رفتار گردشگران زن در خرید سوغاتی» به بررسی تفاوت در رفتار خرید زنان جوان و میان‌سالی که سفرهای پی‌درپی داشتند، پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان داد زنان جوان بیشتر در فروشگاه‌ها و همراه فرزندانشان خرید می‌کنند اما زنان میان‌سال بیشتر همراه همسرانشان و یا دوستان خود و از فروشگاه‌های تخصصی و مغازه‌های توریستی خرید می‌کنند.
اگاروال و یوچوم173 (1999) در بررسی خود به این نتیجه رسیدند که با افزایش تعداد همراهان و تعداد روزهای اقامت، مخارج گردشگران افزایش می‌یابد اما افزایش کودکان در میان همراهان سفر میزان هزینه‌های کلی گردشگران را کاهش می‌دهد؛ زیرا کودکان دارای

دیدگاهتان را بنویسید