مقاله رایگان:بررسی اثر تنظیم کننده های رشد بر باززایی مستقیم – قسمت 2

تعیین اندام و پتانسیل تولید مهم است که بهطور معنهی داری تحهت  تهأثیر  شهرای   فیزیولوژیکی و فتوسنتزی گیاه والهد  قهرار  مهی گیهرد  [12 و 22]. سن فیزیولوژیکی ریزنمونهها، نوع و اندازه ریزنمونه-ها از فاکتورهای دیگری اسهت  کهه  بهر  تشهکیل  انهدام هها ی درون شیشههه مههؤثر هسههتند [23]. در گیاهههان مختلههف از بخشهای هوایی گیاهان به عنوان ریزنمونهه  اسهتفاده  شهده  است. به عنوان مثهال ، در کهور  ).Capparis spinosa L( از ریزنمونه هیپوکوتیهل  [6]، در گیهاه  Benincasa hispida از کوتیلدن [16]، در گیاه نعناع فلفلی از ریزنمونه گره [25] و در گیاه پرسهیاوش  )Ginkgi biloba( از ریزنمونهه  مریسهتم  انتهایی، برگ و دمبرگ [2] استفاده شده اسهت . در بررسهی  تأثیر 4 ریزنمونه )مریستم انتهایی، گره، کوتیلدن و قطعهات  بهرگ(  در بهاززایی  درون شیشهه ای بادرنجبویهه  ) Mehissaofficinalis( گزارش نمودند که حداکثر درصد بهاززایی  در ریزنمونه مریستم انتهایی )5/94 گیاهچه در هر ریزنمونه( و بیشترین میانگین باززایی در ریزنمونه گهره  )9/34 گیاهچهه  در هر ریزنمونه( مربوط به تیمار 22 میکرومول BA بود در حالی که ریزنمونه کوتیلدن و قطعات بهرگ  بهاززایی  نشهان  ندادند [4].

بیش ترین ب اززایی از ریزنمون ه ن وک شاخسهاره و در محی  حاوی غلظتها و ترکیبات مختلف تنظیمکنندهههای  رشد بهدست آمهد  )شهکل  5- الهف  و ب.( در ایهن  رابطهه ، محققین در آزمایشات خهود  بهر  روی اثهرات  غلظهت ههای 

مختلف  Kinبر روی بهاززایی  گیهاه  زینتهی    Matthiolaincana مشاهده کردند که بها  افهزایش  غلظهت  Kin تعهداد  و طههول شههاخههههای پههرآوری شههده افههزایش یافههت [8].

سیتوکینینها بر غالبیت انتهایی غلبه میکننهد ، باعه   القها ی تعداد زیادی جوانه شاخه شده و باع  از بین رفتن خهواب  جوانههای جانبی میشوند. بنابراین انتخاب غلظت مناسهب  تنظیمکننده رشد گیاهی، مرحله بحرانی در بهاززایی  شهاخه  است [11]

موقعیت ریزنمونه بر روی گیاه مادری بر روی رشهد  و نمو مؤثر است و هرقدر از قسمت بالاتر گیاه ریزنمونه تهیه شود، احتمال موفقیت در کشت بافهت  بیشهتر  خواههد  بهو د [1]. بنابراین احتمال میرود علهت  عملکهرد  موفقیهت آمیهز  ریزنمونه نوک شاخساره نسبت به سایر ریزنمونههها  همهین  موضوع باشد. همچنین در محی  شاهد )بدون تنظیمکننهده  رش د( ب اززایی بس یار ک م مش اهده گردی د ک ه ای ن ام ر نشان دهنده اهمیهت  سهیتوکینین هها  در تحریه   پهرآوری  و تقسیم سلولی در ریزنمونههای کشت شده و تشکیل انهدام  در بافتهای تیمار شده با سهیتوکینین  اسهت . بهه طهورکلی ، تنظیم کننده رشهد  Kin در تعهادل  بها  غلظهت ههای  اکسهین ، ریزنمونهها را در جهت افزایش طول سهلول هها  و درنتیجهه  افزایش تولید شاخساره کامل پیش برده است [12]. بررسففی اثففرات غلظففت نمفف  )MS( و تنظففیمکننففده هففای رشففد IAA و IBA بففر ریشففهزایففی گیاهچههای باززایی شده

در تحقیق حاضر، اثر غلظت نمه   در محه ی  کشهت  پایه ه MS و تیمار هورمونی IAA و IBA به منظور ارزیابی پاسخ گیاهچههای باززایی شده جهت ریشهزایهی  انجهام  گردیهد .

حدود چهار هفته بعد از قرار گرفتن گیاهچههای حاصل از باززایی در محی  ریشهزایی، گیاهچههای ریشهدار شهده  بها  دقت از شیشهها خارج و ریشهه ههای  القها ء شهده  شهمارش  شدند. نتایج تجزیه واریانس دادهها نشان داد که اثرات ساده و متقابل محی  کشت و هورمون بر القای ریشهه  در سهطح  احتم ال ی  درص د معن یدار ب ود )ج دول 6(. مقایس ه میانگین اثرات متقابل هورمون و محی  بر القای ریشه نشان داد ک ه مح ی  کش ت MS ح اوی 1/1 و 2/2 میکروم ول هورمون IBA با میهانگین  50/87 بیشهترین  میهانگین  القها ی ریشه را ایجاد کرد. میهانگین  القها ی ریشهه  ایجهاد  شهده  در محی  کشت MS2/1 حاوی 1/1 میکرومول IBA، 50  بهود و در سایر تیمارها ریشهزایی مشاهده نگردید )شکلههای  5- ج و شکل 6(. ریزشاخههایی کهه  در محهی   کشهت  بهدون  اکس ین ق رار داده ش دند، ریش های ایج اد نکردن د. نت ایج مشابهی در کشت درونشیشهای گیاه بادرنجبویهه  به هدسهت  آمده است [13،4].

ریشهزایی بهوسیله عوامل مختلفی نظیر وجهو د تنطهیم -کنندههای رشد در محی،  ترکیب نم های پایه، ژنوتیپ و شرای  محیطی تحت تأثیر قرار میگیهرد . اکسهین هها  نقهش  مهمی در ریشهزایی دارند و بهرای  بیشهتر  گونهه هها  وجهود  اکسین بهرای  انگیهزش  ریشهه زایهی  لازم اسهت  [17 و 30].

اکسین مراحل پیچیده تشکیل ریشه جهانبی  )Lateral( را از طریق تکرار تقسیم سلولی القاء میکند [16].

 

 

 در تركیب با 5/0 میلیگرم بر لیتر IAA 6 هفته بعد از كشت، ب – گیاهچههای باززا شده 9 هفته بعد از كشت، ج – گیاهچههای ریشهدار شده در محیط MS حاوی 2/2 میکرومول IBA و د – گیاهچههای سازگار شده.

شکل 5 . مراحل كشت بافت: الف – جوانههای القا شده در محیط حاوی پنج میلیگرم بر لیتر Kin                       

 

جدول 6 . جدول تجزیه واریانس اثرات متقابل غلظت نمک در محیط كشت پایه MS و تیمار هورمونی  بر میانگین القای ریشه گیاه بذرالبنج مشبک

منابع تغییرات                                                                درجه آزادی                میانگین مربعات القا ریشه

 7812/500      9270/833**          

                     3437/500**                                                       

1

3

3                                         

  × تیمار هورمونی غلظت نم 

تیمار هورمونی اثر متقابل غلظت نم

                       59/524                                21   خطای آزمایشی

**

** – اختلاف معنیدار در سطح احتمال 1 درصد

 1/2

شکل 6. اثر محیطهای مختلف ریشهزایی بر میانگین القای ریشههای تولید شده در محیط كشتهای MS و MS حاوی غلظتهای مختلف IAA و IBA گیاه بذرالبنج مشبک

R1 = MS + 1.1µM IBA, R2 = MS + 2.2µM IBA, R3 = 1/2MS + 1.1µM IBA, R4 = 1/2MS + 2.2µM IBA, R5 = MS + 1.1µM IAA,

 R6 = MS + 2.2µM IAA, R7 = 1/2MS + 1.1µM IAA, R8 = 1/2MS + 2.2 µM IAA

 

در کل ریشهه زایهی  گیاهچهه ههای  بهذرالبنج  مشهب   در محی  MS و در حضور IBA بهتر از سایر تیمارها بود کهه  این نتایج با نتایج  حاصل از تحقیهق  انجهام  شهده  در مهورد  گی اه Curculigo latifolia مطابق ت دارد [11]. همچن ین دیگههر گزارشههات، ریشهههزایههی گیاهچههههههای ماریتیغههال )Silybum marianum( در محی  MS حاوی 25/0 میله ی-گرم در لیتر IBA نشان میدهند [24.]

 

سازگاری

موفقیت هر دستورالعمل کشت بافت، بستگی به سهازگاری  موفق گیاهچههای بهدست آمده از کشت درونشیشهه ای در ش رای  گلخان ه و مزرع ه دارد [19]. در تحقی ق حاض ر، گیاهچههای بهدست آمده از کشت درونشیشهای کهه  پهس  از ریشهدار شدن به گلدانهای پلاسهتیکی  بهرای  سهازگاری  منتقل شده بودند، پس از 10 روز با 90 درصد زندهمانی به شرای  گلخانه منتقهل  شهدند  )شهکل  5- د.(  درنتیجهه ، بها  استفاده از تکنی  کشت بافت و با ریزنمونههای جوانههای انتهایی در ی  محی  مغذی حاوی سهیتوکینین  یها  ترکیهب  سیتوکینین و اکسین مناسب، میزان و سرعت تکثیهر  شهاخه  میتواند به میزان زیادی افزایش یابد.

 

منابع

  1. بههاقری ه و آزادی پ )1381( کشههت بافههت گیههاهی

)تکنی ها و آزمایشها.( چاپ اول، انتشارات دانشگاه مشهد. 154  .

  1. تولیت م، عبدلی م، مشکین م، سیگارودی ف و امیدی م )1387( بررسهههی کشهههت درونشیشههههای گیهههاه ژینکوبیلوب ا از طریههق کشههت باف ت ریزنمونههههههای مختلف. گیاهان دارویی. 32: 162-156.
  2. چلبیههان ف و مجههد ا )1383( بررسههی تغییههر میههزان آلکالوئیدهای تروپهان در مراحهل  مختلهف  رشهد  گیهاه 

Hyoscyamus reticulatus L. در شههرای  طبیعههی و تأثیر تغییر عناصر و قند بر بیوسنتز این آلکالوئیهدها  در کشت بافت آن. گیاهان دارویی. 10: 46-39.

  1. جنگجو خ )1391( بررسی فاکتورهای مؤثر در باززایی درونشیشه های بادرنجبویه ه )Melissa officinalis(.

دانشگاه ارومیه. ارومیه. پایاننامه کارشناسی ارشد.

  1. معاونی پ )1388( گیاهان دارویهی ، جلهد اول. چهاپ  اول. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قهدس .

 .  1129

  1. مههوافقی ع، حبیبههی ق و علههی اصههغرپور م )1387( باززایی گیاه دارویی کهور ).Capparis spinosa L( بها  استفاده از کشت قطعهات  هیپوکوتیهل . زیسهت شناسهی 

ایران. 2)21(: 10-1

  1. وصال س و باقری ع )1382( عملیات کشت بافت ههای گیاهی. انتشارات آستان قدس رضوی. 200  .
  2. AhmadiHesar A, Kaviani B, Tarang A and BohlooliZanjani S (2011) Effect of different concentrations of etin on regeneration of ten weeks (Matthiolaincana(. Plant Omics. 4(5): 236-238.
  3. Arteca RN (1996) Plant growth substances principles and applications. Pensylvania University. 325P.
  4. Ashok K and Bashir JM (2010) In vitro propagation of a medicinal plant Portulaca grandiflora Agricultural Sciences. :)3(6 327-.033
  5. Babaei N, Abdullah N, Saleh G and Lee

Abdullah T (2014) An efficient in vitro plantlet regeneration from shoot tip cultures of Curculigo latifolia, a medicinal plant. The Scientific World. Pp. 1-.9

  1. Debergh PC and Maene LJ (1981) Ascheme for commercial propagation of ornamental plants by tissue culture. Scientia Horticulturae. :41 335-.543
  2. Oto G, Ozdemir H, Yaren B, Yetkin Y, Tas A and Tantitanir P (2013) Antinociceptive activity of methanol extract of Hyoscyamus reticulatus Phytomedicine and Clinical Therapeutics. Pp. 177-123.
  3. Read PE (1988) Stock plant influence micropropagation success. Acta. Horticulture. 226: 41-52.
  4. Rout G, Saxeena C, Samantaray S and Das P (1999) Rapid clonal propagation of Plumbago zeylanica Linn. Plant Growth Regulation. 28: 1-4.
  5. SamandariGikoo T,            Elhami   B             and

Khosrowchahi M (2012) Effects of explants type, plant growth regulators and actived charcoal on direct organogenesis of Silybum marianum. Biotechnology. 11(37): 9023-9027.

  1. Sarwar S, Zia M, Riaz-ur R, Zarrin F and Riaz A (2009) In vitro direct regeneration in mint from different explants on half strength MS medium. Biotechnology. 8(18): 4667-4671.
  2. Sidhu S (2010) In vitro micropropagation of medicinal plants by tissue culture. The Plymouth Student. 4(1): 432-446.
  3. Singh Negi R, Chand Sharma K and Sharma M (2011) Micropropagation and anatomical comparision of in vivo and in vitro developed shoot and root in Cassia auriculata a medicinally important plant. Fundamental and Applied Life Sciences. 1(1): 21-29.
  4. Spiridon E (2010) Tissue Culture, somatic embryogenesis, micropropagation and biotransformation. :06 555-559.
  5. Venkatromalingam K and Ebbie MG (2011) An efficient in vitro culture method of shoot regeneration coramedicinaly important plant Mentha piperita. Plant Sciences. :01 1-.5
  6. Vuylasteker C, Dewaele S and Rambour S (1998) Auxin induced lateral root formation in Chicory. Annals Botany. :18 449-.454
  7. Deliu C, Keul A, Munteanu-Deliu C, Cost A,

ŞTEFĂNESCU C and Tamas M (2002) Tropane Alkaloid biosynthesis in tissue cultures of scopolia carniolica JACQ. Contribuţii Botanice. Pp. 155-164.

  1. Ghorbanpour M, Omidi M, Etminan A, Hatami M and Shooshtari L (2013) In vitro hyoscyamine and scopolamine production of black henbane (Hyoscyamus niger) from shoot tip culture under various plant growth regulators and culture medi. Trakia Science. (2): 125-134.
  2. Kesari V, Ramesh AM and Rangan L (2012) High frequency direct organogenesis and evaluation of genetic stability for in vitro regenerated Pongamiapinnata, a valuable bio die sell plant. Biomass and Bioenergy. 44: 23-32.
  3. Liu E, Leung D, Hua Xia Q, Zheng J, Xiang Peng X and Ming He X (2013) Efficient plant regeneration in vitro from cotyledon explants of chieh-qua Benincasa hispida var.chiehqua. Research Article. Pp. 134-138.
  4. Nandagopal S and RanjithaKumari BD (2007) Effectiveness of auxin induced in vitro root culture in Chicory. Centrol European

Agriculture. :8 73-.97

  1. Mohinder K, Ajmer Singh D, Jagdeep Singh S, Amrik Singh S and Satbir Singh G (2013) Effect of media composition and explant type on the regeneration of eggplant (Solanum melongena). Biotechnology. 12(8): 860-866.
  2. Nejadhabibvash F, Rahmani F, Heidari R and Jamei R (2012) Heritability and correlation studies of fatty acid composition within Hyoscyamus Applied and

BasicSciences. :)9(3 1837-1844.

  1. Nolawade SM and Tsay HS (2004) In vitro propagation of some important chinese medicinal plants and their sustainable usage. In vitro Cellular and Developmental Biology Plant. :04 143-.451

[1] . Endemic

[2] . Metabolites

[3] . Flavonoids

[4] . Chlorogenicasid

[5] . Tannin

[6] . Coumarin

[7] . Duncan’s Multiple Range Test

  • 2