دانلود رایگان مقاله مدیریت با موضوع : بررسی مقایسه ای حقوق تجارت ایران با تاکید بر تغییرات و توسعه وظایف شـرکت های بازرگانی(شرکت با مسئولیت محدود، شرکت تضـامنی، مخـتلط غیـر سـهامی، شرکت مختلط سهامی، شرکت نسبی و شرکت تعاونی تولید و مصرف)- قسمت 2

م الشـرکه هـای نقـدی بایـد تمامـاً پرداخت و سهم الشرکه های غیرنقدی نیز تقویم و تسلیم شده باشد. – 2 همچنین سهم الشـرکه هـای غیرنقدی هر یک به چه میزان تقویم شده است.

 

مسئولیت حقوقی

 

اگر حکم بطلان به علت عدم رعایت موارد 1 و 2 در بالا صادر شود. به موجب مـاده :101 شـرکا کـه بطلان هستند به عمل ان ها است و هئیت نظـار و مـدیرهایی کـه در حـین حـدوث سـبب بطـلان یـا بلافاصله پس از آن در راس کار بوده اند و انجام وظیفه نکرده اند در مقابل شرکای دیگر و اشخاص ثالث نسبت به خسارات ناشیه از این بطلان متضامناً مسئول خواهند بود. مدت مرور زمان ده سـال از تاریخ حدوث موجب بطلان است.

 

مسئولیت جزایی: به موجب ماده 115 قانون تجارت اشخاص ذیل کلاهبردار محسوب می شوند:

 

الف- موسسین و مدیرانی که برخلاف واقع پرداخت تمام سهم الشرکه کـه ن قـدی و تقـویم و تسـلیم سهم الشرکه غیر نقدی را در اوراق و اسنادی که باید برای ثبت شرکت بدهند اظهار کرده باشند.

 

ب- کسانی که به وسائل متقلبانه سهم الشرکه غیرنقـدی را بـیش از قیمـت واقعـی آن تقـویم کـرده باشند.

 

 

٩

 

ج- مدیرانی که با نبودن صورت دارایی یا به اسـتناد صـورت دارایـی مـزور منـافع موهـومی را بـین شرکاء تقسیم کنند.

 

انحلال شرکت با مسئولیت محدود

 

طبق ماده 114 قانون تجارت شرکت با مسئولیت محدود در موارد زیر منحل می شود:

 

-1 وقتی که شرکت، مقصودی را که برای آن تشکیل شده انجـام داده اسـت یـا انجـام آن غیـرممکن باشد.

 

 

-2 در صورتی که شرکت برای مدت معینی تشکیل شده و این مدت منقضی شده باشد. -3 در صورتی که شرکت ورشکسته شود.

 

-4 در صورت تصمیم عده ای از شرکاء که سهم الشرکه آن ها بیش از نصف سرمایه باشـد و رای بـه انحلال بدهند.

 

-5 در صورتی که به واسطه ضررهای وارده نصف یا بیشتر سرمایه شرکت از بین رفته باشد و یکی از شرکاء تقاضای انحلال کرده باشد و دادگاه دلائل او را موجه تشـخیص بدهـد و سـایر شـرکاء حاضـر نباشند، سهمی را که در صورت انحلال به او تعلق می گیرد پرداخـت نماینـد و او را از شـرکت خـارج کنند.

-6 در صورت فوت یکی از شرکاء به شرطی که در اساسنامه پیش بینی شده باشد.

 

 

– 2 شرکت تضامنی

 

ماده 116 قانون تجارت: شرکت تضامنی شرکتی است که در تحت اسم مخصوصی برای امور تجارتی بین دو یا چند نفر با مسئولیت تضامنی تشکیل می شود.

 

شرکت تضامنی شرکتی است که مسئولیت شرکاء در آن محدود بـه سـرمایه نیسـت بلکـه چـون بـه اعتبار شخصیت شرکاء تشکیل می شود، مسئولیت نامحدود اسـت و شـرکاء مسـئول کلیـه قـروض و تعهدات شرکت علاوه بر سرمایه می باشند.

 

نام شرکت

 

ماده 117 قانون تجارت: در اسم شرکت تضامنی باید عبارت شرکت تضامنی و حداقل اسم یک نفـر از شرکاء ذکر شود. در صورتی که اسم شرکت مشتمل براساس تمام شـرکاء نباشـد بایـد بعـد از اسـم شریک یا شرکایی که نام آنان در نام شرکت ذکر شده است، عبارتی از قبیل و شـرکاء یـا و بـرادران قید شود.

 

پس:

 

 

١٠

 

اولاً – شرکت تضامنی باید دارای اسم مخصوص باشد. این اسم ممکـن اسـت مشـتمل براسـامی همـه شرکاء باشد. مثل شرکت تضامنی اکبری و احمدی، شرکت تضـامنی محمـد اکبـری و شـرکاء، حسـن احمدی و پسران ثانیا – مسئولیت شرکاء تضامنی است. یعنی در برابر تعهدات شرکت همه شرکاء مسئول هستند.

 

ثالثاً – هر قراری که شرکاء برخلاف مقررات مسئولیت تضامنی در بین خود مقرار دارند، با وجود این که برای همه شرکاء معتبر است، ولی در مقابل اشخاص ثالث این توافق فاقد اعتبار قانونی است.

 

تشکیل شرکت تضامنی

 

موقعی شکل می گیرد که:

 

-1 قرارداد یا شرکتنامه که حاکی از توافق و تراضی شرکاء به تشکیل شرکت است و از مدارك اصـلی در تشکیل شرکت تضامنی است مبادله و ثبت شده باشد. چون اگـر شـرکتنامه تنظـیم و اجـرا نشـود، شرکتی بوجود نمی آید.

 

-2 تمام سرمایه نقدی تادیه و سهم الشرکه غیرنقدی تماماً تقویم و تحویل شده باشد.

 

به هر حال شرکتنامه ای که در اداره ثبت شرکت های تنظیم می گردد، باید حاوی نکات ذیل باشد: -1 اسم شرکت

 

-2 موضوع شرکت

 

-3 مدت شرکت

 

-4 سرمایه هر یک از شرکاء اعم از نقدی و غیرنقدی با ذکر نام شرکاء

 

-5 نحوه تقسیم سود و زیان

 

-6 قواعد مربوط به فسخ شرکت و فوت و خروج شرکاء ماده 118 قانون تجارت: شرکت تضامنی وقتی تشکیل می شود که تمام سرمایه نقـدی تادیـه و سـهم الشرکه که غیرنقدی نیز تقویم و تسلیم شده باشد.

 

ماده 122 قانون تجارت: در شرکت های تضامنی اگر سهم الشرکه یک یا چند نفر غیرنقدی باشد باید سهم الشرکه مزبور قبًلا به تراضی تمام شرکاء تقویم شود.

 

ماده 119 قانون تجارت: در شرکت تضامنی منافع به نسبت سهم الشرکه بین شرکاء تقسیم می شـود مگر این که شرکتنامه غیر از این ترتیب دیگری مقرر کرده باشد.

 

ماده :124 مادام که شرکت تضامنی منحل نشده است مطالبه قـروض آن بایـد از خـود شـرکت بـه عمل آید و پس از انحلال، طلبکاران شرکت می توانند برای وصول مطالبات خود به هر یک از شـرکاء که بخواهند و یا به تمام آن ها رجوع کنند و در هر حال هیچ از یک از شرکاء نمـی تواننـد بـه اسـتناد این مطلب که میزان قروض شرکت از میزان سهم او در شرکت تجـاوز مـی نمایـد از تادیـه قـروض شرکت امتناع ورزد.

 

 

١١

 

در مورد تقسیم منافع ماده 132 قانون تجارت چنین مقرر داشته است کـه: اگـر در نتیجـه ضـررهای وارده، سهم الشرکه شرکاء کم شود، مادام که این کمبود جبران نشود تادیه هر نوع منفعت به شرکاء ممنوع است.

 

 

تبدیل شرکت تضامنی به شرکت سهامی

 

به موجب ماده :135 شرکت تضامنی می تواند با تصویب تمام شرکاء به شرکت سهامی مبدل گردد.

 

در این صورت رعایت تمام مقررات راجع به شرکت سهامی حتمی است.

 

 

فوت شرکاء

 

چون در شرکت تضامنی، شخصیت شرکاء بسیار حائز اهمیت است، هر گاه یکی از شرکاء فوت نمایـد وراث او می توانند از ورود در شرکت خودداری نمایند و نمـی تـوان آن هـا را مجبـور کـرد کـه در شرکت باقی بمانند.

 

طلبکاران

 

-1 طلبکاران شرکت: اشخاصی که از شرکت تضامنی بستانکار مـی باشـند. حـق مراجعـه بـه شـرکاء را ندارند، مگر پس از انحلال شرکت ماده 124 قانون تجـارت ابـراز داشـته اسـت: مـادامی کـه شـرکت تضامنی منحل نشده است مطالبه قروض آن بایـد از خـود شـرکت بـه عمـل آیـد و پـس از انحـلال طلبکاران شرکت می توانند برای وصول مطالبات خود به هر یک از شرکاء که بخواهند و یـا بـه تمـام آن ها رجوع کنند.

 

-2 طلبکاران شرکاء: هر گاه شرکت منحل شود مادامی که قروض شرکت از دارایی آن تادیـه نشـده است هیچ یک از طلبکاران شخصی شرکاء حقی در آن دارایی نخواهنـد داشـت. اگـر دارایـی شـرکت برای پرداخت قروض آن کفایت نکند طلبکاران شرکت حق دارند بقیه طلب خـود را از تمـام یـا فـرد فرد شرکای ضامن مطالبه کنند.

 

ورشکستگی شرکت و شرکاء

 

ماده 128 قانون تجارت: ورشکستگی شرکت ملازمه قانونی با ورشکستگی شرکاء و ورشکستگی بعضـی از شرکاء ملازمه قانونی با ورشکستگی شرکت ندارد.

 

شرکت به مجرد تقاضای انحلال از طرف مدیر تصفیه شرکت ورشکسته منحل نمی شود. زیرا:

 

اولاً- شش ماه از تاریخ این تقاضا گذشته باشد.

 

ثانیاً- در فاصله این مدت شرکت نتواند یا نخواهد مدیر تصفیه را از تقاضای انحلال منصرف کند.

 

 

١٢

 

فسخ شرکت

 

-1 در اساسنامه شرکت این حق از شرکاء سلب نشده باشد. -2 تقاضای فسخ شرکت ناشی از قصد اضرار نباشد.

 

-3 تقاضای فسخ باید شش ماه قبل از فسخ کتباً به شرکاء اعلام شود.

 

-4 اگر مطابق اساسنامه باید سال به سـال بـه حسـاب شـرکت رسـیدگی شـود، فسـخ در موقـع خـتم محاسبه سالیانه به عمل آید (ماده 137 ق.ت)

 

انحلال شرکت تضامنی

 

به موجب ماده 136 قانون تجارت شرکت تضامنی در موارد ذیل منحل می شود:

 

-1 وقتی که شرکت مقصودی را که برای آن تشکیل شده اسـت انجـام داده یـا انجـام آن غیـرممکن شده باشد، مثلاً کالای مخصوصی را از دولیت به انحصار گرفته اند و وارد کرده اند ولی دولـت طبـق قانون خاصی آن را به خود اختصاص داده است. مثل شکر

 

-2 در صورت تراضی تمام شرکاء

 

-3 در صورتی که شرکت ورشکست شود

 

-4 در صورت فسخ یکی از شرکاء طبق ماده 137 ق.ت -5 در صورتی که شرکت برای مدت معینی تشکیل شده و آن مدت منقضی شده باشد.

 

-6 در صورتی که یکی از شرکاء به دلایلی انحلال شرکت را از دادگاه تقاضا نماید و دادگـاه آن دلایـل را موجه دانسته و حکم به انحلال بدهد.

 

-7 در صورت فوت یکی از شرکاء یا حجر یکی از آنان

 

 

– 3 شرکت مختلط غیرسهامی

 

ماده 141 قانون تجارت: شرکت مختلط غیرسهامی شرکتی است که برای امور تجارتی در تحت اسـم مخصوصی بین یک یا چند نفر شریک ضامن و دو یا چند نفر شریک با مسئولیت محدود بدون انتشـار سهام تشکیل می شود.

 

در واقع ترکیبی از شرکت تضامنی و شرکت با مسئولیت محدود.

 

در شرکت مختلط غیرسهامی شرکای ضامن باید تمـام سـرمایه را پرداخـت نماینـد ولـی شـرکای بـا مسئولیت محدود ممکن است قسمتی از سهم الشرکه را تادیه و بقیه آن تعهد نمایند.

 

ذیل ماده 141 قانون تجارت: شریک یا شرکای ضامن مسئول تمام قروضی هسـتند کـه ممکـن اسـت علاوه بر دارائی شرکت حاصل شود.

 

١٣

 

ماده 160 قانون تجارت: اگر شریک ضامن بیش از یک نفر باشد مسئولیت آن ها در مقابـل طلبکـاران مسئولیت تضامنی است. ولی مسئولیت شرکای با مسئولیت محدود فقط تا میزان سرمایه ای است که در شرکت گذرانده اند و یا بایستی بگذارند.

 

اسم شرکت

 

در اسم شرکت باید عبارت: “شرکت مختلط” و برای عدم اشتباه با نوع دیگر آن جمله “غیرسـهامی”

 

و حداقل اسم یکی از شرکای ضامن قید شود.

 

 

اداره شرکت

 

ماده 144 قانون تجارت اشعار می دارد که : اداره شـرکت مخـتلط غیرسـهامی بـه عهـده شـریک یـا شرکای ضامن و حدود اختیارات آن ها همان است که در مورد شرکاء شرکت تضـامنی مقـرر اسـت.

 

شریک با مسئولیت محدود نه به عنـوان شـریک حـق اداره کـردن شـرکت را دارد و نـه اداره امـور شرکت از وظایف او است.

 

روابط شرکاء

 

ماده 142 قانون تجارت: روابط بین شرکاء با رعایت مقررات ذیل تابع شرکتنامه یا اساسـنامه خواهـد بود.

 

 

مقررات زیر در مورد روابط بین شرکاء جاری است:

 

-1 مدیریت و اداره شرکت همان طور که قبلاً اشاره شد با شریک یا شرکای ضامن است.

 

-2 برای اینکه از اعمال خلاف مدیران بر علیه شرکای با مسئولیت محـدود جلـوگیری شـود در مـاده

 

147 قانون تجارت چنین مقرر شده است هر شریک با مسئولیت محود حق نظارت در امـور شـرکت را داشته و می تواند از روی دفاتر و اسناد شرکت برای اطلاع شـخص خـود راجـع بـه وضـعیت مـالی شرکت صورت خلاصه ترتیب دهد هر قراردادی که بین شـرکاء بـرخلاف ایـن ترتیـب داده شـود از درجه اعتبار ساقط است.

-3 در شرکت مختلط سهامی دو نوع شریک وجود دارد:

 

الف- شرکای ضامن ب- شرکای با مسئولیت محدود

 

شریک ضامن مسئول کلیه قروضی است که ممکن است علاوه بر دارائی شرکت حاصل شـود. شـریک با مسئولیت محدود شخصی است که مسئولیت آن فقط تا میـزان سـرمایه ای اسـت کـه در شـرکت گذارده و یا بایستی بگذارد.

 

١٤

 

شریک با مسئولیت محدود پس از پرداخت سهم الشرکه خود دیگر به هـیچ وجـه مسـئولیتی خواهنـد داشت.

 

 

-4 به م وجب ماده 146 قانون تجارت اگر شریک با مسـئولیت محـدودی معاملـه ای بـرای شـرکت انجام دهد، در مورد تعهدات ناشیه از آن معامله در مقابل طرف معامله حکم شریک ضامن را خواهد داشت، مگر این که تصریح کرده باشد معامله را به سمت وکالت از طرف شرکت انجام می دهد.

 

انتقال سهم الشرکه

 

طبق ماده 123 قانون تجارت: در شرکت تضامنی هیچ یک از شرکاء نمی تواند سهم خود را به دیگری منتقل کند، مگر به رضایت تمام شرکاء ماده 148 قانون تجارت: هیچ شریک با مسئولیت محدودی نمی توانـد بـدون رضـایت سـایر شـرکاء

 

شخص ثالثی را با انتقال تمام یا قسمتی از سهم الشرکه خود به او داخل در شرکت کند.

 

بنابراین طبق ماده 149 قانون تجارت که می گوید: اگر یک یا چند نفر از شرکای با مسئولیت محدود حق خود را در شرکت بدون اجازه سایرین کلاً یا بعضاً به شخص ثالثی واگذار نمایند، شخص مزبور نه حق دخالت در اداره شرکت و نه حق تفتیش در امور شرکت را خواهد داشت.

 

طلبکاران شرکت

 

چنانکه در ماده 151 قانون تجارت تصریح شده است که شریک ضامن را وقتی می توان شخصـاً بـرای قروض شرکت تعقیب نمود که شرکت منحل شده باشد.

ماده 152 قانون تجارت: هر گاه شـرکت بـه طریقـی غیـر از ورشکسـتگی منحـل شـود و شـریک بـا مسئولیت محدود هنوز تمام یا قسمتی از سهم الشرکه خـود را نپرداختـه و یـا پـس از تادیـه مسـترد داشته است. طلبکاران شرکت حق دارند معادل آن چه که از بابـت سـهم الشـرکه بـاقی مانـده اسـت مستقیماً بر علیه شریک با مسئولیت محدود اقامه دعوی نمایند.

 

سود شرکاء

 

-1 تابع قراردادی است که در شرکتنامه یا اساسنامه قید شده است. -2 به نسبت سهم الشرکه

 

ورشستگی شرکت

 

ماده 156 قانون تجارت: اگر شرکت مختلط غیرسهامی ورشکسته شود دارائی شرکت بـین طلبکـاران خود شرکت تقسیم می شود و طلبکاران شخصی شرکاء در آن حقی ندارند. سهم الشرکه با مسئولیت محدود نیز جزء دارایی شرکت محسوب می گردد.

١٥

 

اگر دارائی شرکت برای تادیه تمام قروض آن کافی نباشد، طلبکاران حـق دارنـد بقیـه طلـب خـود از دارائی شخصی تمام یا هر یک از شرکای ضامن وصول کنند درایـن صـورت بـین طلبکـاران شـرکت و طلبکاران شخصی شرکای ضامن تفاوتی نخواهد بود.

 

ورشکستگی یک یا چند نفر از شرکای ضـامن موجـب ورشکسـتگی شـرکت نمـی شـود و ورشکسـتگی شرکت ملازمه قانونی با ورشکستگی شرکاء ضامن ندارد/

 

انحلال شرکت

 

انحلال شرکت مختلط غیرسهامی مانند موارد انحلال شرکت تضامنی است ولی مرگ یا محجوریت یـا ورشکستگی شریک یا شرکای با مسئولیت محدود موجب انحلال شرکت نمی شود.

 

-4 شرکت مختلط سهامی

 

ماده 162 قانون تجارت شرکت مختلط سهامی شرکتی است که در تحـت اسـم مخصوصـی بـین یـک عده شرکای سهامی ویک یا چند نفر شریک ضامن تشکیل می شود.

پس شرکت مختلط سهامی ترکیبی است که از شرکت تضامنی و شرکت سهامی شرکای سهامی کسانی هستند که سرمایه آن ها به صورت سهام یا قطعات سهام متساوی القیمه اسـت و مسئولیت آن ها به میزان همان سرمایه است که در شرکت دارند.

 

شرکت ضامن که سرمایه او به صورت سهم الشرکه می باشد، مسئول کلیه قروضی اسـت کـه عـلاوه بر دارایی شرکت، پیدا می شود.

 

تشکیل شرکت

 

برای تشکیل شرکت مختلط سهامی لازم است که:

 

-1 اساسنامه و شرکتنامه حاوی امور اساسی شرکت تهیه شود.

 

-2 پرداخت ثلث سرمایه نقدی و تعهد دو ثلث بقیه در مورد شرکای سهامی اعلام گردد. -3 سرمایه نقدی شریک یا شرکای ضامن، صددرصد پرداخت شود.

 

-4 سهم الشرکه غیرنقدی ارزیابی و تحویل شرکت شود.

 

-5 دریافت سرمایه به نحوی که هست و اعلام آن بدان جهت که سرمایه در تحویل شرکت است. -6 تعیین اسامی و مشخصات شرکای سهامی با مقدار سهام آن ها و شریک یا شرکای ضامن با میـزان سهم الشرکه مربوط.

 

اداره شرکت

 

این شرکتها دارای مجامع عمومی، هیئت مدیره و هیئت نظار است. شـامل: مجمـع عمـومی موسـس، مجمع عمومی عادی یا سالانه و مجمع عمومی فوق العاده می باشد.

 

١٦

 

مجمع عمومی موسس برای رسمیت یافتن، محتاج حضور دارندگان بیش از نیمی از سـرمایه اسـت و وظیفه اش تنظیم اساسنامه و شـرکتنامه و تهیـه اظهارنامـه ثبـت شـرکت و تسـلیم آن بـه اداره ثبـت شرکت ها است. حق انتخاب مدیر یا مدیران را ندارد. ضمناً مجمع عمومی موسـس وظیفـه دارد کـه اعلام نماید سهام غیرنقدی ارزیابی و تحویل شد و سهام نقدی شرکای ضامن کلاً تادیه گردیده اسـت.

 

همچنین این مجمع هیئت نظار را انتخاب می کند.

 

مجمع عمومی عادی سالی یکبار برای رسیدگی به محاسـبات و گـزارش مـدیر یـا مـدیران و اسـتماع گزارش هیئت نظار تشکیل می گردد.

 

مجمع عمومی فوق العاده برای هر گونه تغییر اساسنامه یا تصمیم به بقاء یـا انحـلال شـرکت یـا تغییـر شکل به شرکت های سهامی تشکیل می شود.

 

ماده 164 قانون تجارت: مدیریت شرکت مختلط سهامی مخصوص به شریک یا شرکای ضامن است.

 

 

هیئت نظار یا بازرسان

 

هیئت نظار را ابتدا مجمع عمومی موسس و بعدها مجمـع عمـومی عـادی انتخـاب و مـامور بازرسـی شرکت می کند.

بر ماده 165 قانون تجارت: در هر یک از شرکت های مختلط سهامی هئیت نظاری حداقل مرکـب از سه نفر از شرکای سهامی برقرار می شود و ایـن هیئـت را مجمـع عمـومی شـرکاء بلافاصـله بعـد از تشکیل قطعی شرکت و قبل از هر اقدامی در امور شرکت معین می کنند.

 

وظایف هیئت نظار در بدو امر عبارت است: از رسیدگی به اسناد و مدارك تشکیل شرکت و پرداخت سرمایه و تعهد بقیه آن و تقویم سهام یا سهم الشرکه غیرنقدی و مقدار سرمایه بـه نحـوی کـه طبـق مقررات مربوط به تشکیل شرکت های سهامی این عمل انجام می پذیرد.

 

وظایف آن ها در جریان فعالیت شرکت طبق ماده 168 قانون تجارت است که می گوید: اعضا هئیـت نظار، دفاتر و صندوق و کلیه اسناد شرکت را تحت تدقیق در آورده و همه سـاله راپرتـی بـه مجمـع عمومی می دهند و هر گاه در تنظیم صورت دارایی بی ترتیبی و خطـایی مشـاهده نمایـد در راپـرت مذکور ذکر نموده و اگر مخالفتی با پیشنهاد مدیر شرکت در تقسیم منافع داشته باشند دلائل خود را بیان می کنند.

 

بستانکاران شرکت

 

بستانکاران شرکت بر طلبکاران شخصی شرکاء حق تقد